'
Badania zdrowotne

Testy alergiczne z krwi. Specyficzne oraz ogólne stwierdzanie alergii i wykrywanie alergenów

Testy alergiczne z krwi należą do podstawowych badań laboratoryjnych, zlecanych w przypadku podejrzenia tzw. reakcji natychmiastowej. Całkowite (ogólne) stężenie przeciwciał IgE w surowicy krwi należy do badań o niedużym znaczeniu diagnostycznym (to ilościowe oznaczenie całej puli tych przeciwciał we krwi). Częściej oznacza się swoiste (specyficzne) przeciwciała IgE – badanie znajduje zastosowanie w diagnostyce alergii IgE-zależnej, kieruje się na nie m.in. pacjentów, u których – z różnych przyczyn – nie można przeprowadzić punktowych testów skórnych lub przerwać farmakoterapii. Badania z krwi są bezpieczne, nie ma przeciwwskazań, by przeprowadzać je u chorych z nasilonymi objawami, a na wyniki nie wpływa stosowane leczenie. Co więcej, przy ich pomocy można diagnozować nawet najmłodsze dzieci (stężenie IgE jest zależne od wieku)[1,3,4].

badania alergiczne krwi

IgE – immunoglobuliny klasy E

Diagnostyka chorób alergicznych jest złożonym procesem, który rozpoczyna wnikliwy wywiad lekarski. Następnym etap stanowią badania dodatkowe – na podstawie zebranego wywiadu lekarz może zlecić wykonanie testów skórnych, prób prowokacyjnych, spirometrii czy testów z krwi, czyli oznaczenia stężenia przeciwciał klasy IgE we krwi[2].

IgE to skrót odnoszący się do immunoglobulin klasy E (istnieją również immunoglobuliny klasy G, A, D i M)[5].

W warunkach fizjologicznych IgE uczestniczy w odpowiedzi immunologicznej organizmu na zakażenie pasożytnicze. Jednak „popularność” immunoglobuliny zawdzięczają swojej negatywnej, niestety, roli w reakcjach alergicznych[5].

Prawidłowe całkowite stężenie przeciwciał IgE w surowicy krwi nie wyklucza atopii i alergii, dlatego badanie ma niewielką wartość w rozpoznawaniu chorób alergicznych. Wartości referencyjne tego parametru zależą od szeregu czynników, w tym:

  • wieku (najniższe stężenia obserwuje się u noworodków i niemowląt, najwyższe – w okresie dojrzewania);
  • płci (większe stężenie występuje u mężczyzn);
  • palenia tytoniu (wyższe stężenia są charakterystyczne dla palaczy)[6].

Oznaczenia całkowitych i alergenowoswoistych IgE w surowicy

Stężenia całkowitej IgE w surowicy wyraża się w jednostkach międzynarodowych (UI) w 1 ml. Należy zaznaczyć, że małe stężenia występują u osób zdrowych (od 0,4 do 80 UI/ml). Wartości przekraczające normę natomiast stwierdza się u większości pacjentów z atopią (szczególnie u dzieci). Jednak przyczyn zwiększonego stężenia całkowitej IgE doszukiwać się można w wielu niealergicznych zespołach chorobowych (m.in. we wspomnianych chorobach pasożytniczych, zespole Wiskott-Aldricha, zespole ehiperimmunoglobulinemii E, ziarnicy złośliwej, polekowym śródmiąższowym zapaleniu nerek, zespole nerczycowym, pęcherzycy, marskości alkoholowej wątroby). Warto mieć na uwadze, że wyższe stężenie całkowitej IgE nie musi oznaczać atopii, niskie z kolei nie zawsze ją wyklucza[1].

Większe znaczenie diagnostyczne przypisuje się wykazaniu obecności (lub jej braku) alergenoswoistych IgE w surowicy. Istnieje możliwość wykonania badań przesiewowych, wykrywających IgE przeciwko określonym zestawom alergenów. Alergeny grupuje się najpierw w panele (np. panel alergenów wziewnych, panel alergenów pokarmowych), które są podstawą przeprowadzanych testów. Dodatni wynik takiego badania wskazuje, że u pacjenta wykryto obecność przeciwciał IgE skierowanych przeciwko jednemu lub kilku alergenów z danego zestawu. Jeśli istnieje potrzeba – można dokładnie ustalić alergen (alergeny), na które pacjent jest uczulony (przez oznaczanie swoistych IgE przeciwko każdemu alergenowi z konkretnego panelu)[1].

Oznaczenie swoistych IgE – wiarygodność badania

Stężenia alergenowoswoistych IgE wyraża się w klasach od 0 do 4 (czasem od 0 do 5). Co szczególnie istotne, wyniki takich badań są wiarygodne diagnostycznie oraz „współgrają” z wynikami punktowych testów skórnych. Ich czułość i swoistość w wykrywaniu atopii ocenia się na 90 proc. Dla przypomnienia: czułość badania określa zdolność wykrywania osób faktycznie chorych (posiadających konkretną cechę), a swoistość oznacza zdolność wykrywania osób zdrowych (bez danej cechy)[1].

Źródła:

1. Kruszewski J. Ogólne zasady diagnostyki chorób alergicznych. Alergia Astma Immunologia. 2006;11(1):1-10 2. Jak rozpoznać alergię? https://astma.mp.pl/wszystkooastmie/kacikalergika/49667,jak-rozpoznac-alergie Data dostępu: 20.06.2018 3. Zakrzewski A, Kruszewski J. Współczesna diagnostyka chorób alergicznych. Przewodnik Lekarza/Guide for GPs. 2003;6(5):86-98 4. Jenerowicz D., Polańska A. Testy skórne. https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/wartowiedziec/64114,testy-skorne Data dostępu: 20.06.2018 5. Solnica B. Badania laboratoryjne. Immunoglobuliny klasy E. https://www.mp.pl/alergologia/artykuly-przegladowe/24925,immunoglobuliny-klasy-e Data dostępu: 20.06.2018 6. Durska G. Całkowite stężenie przeciwciał IgE w surowicy krwi - znaczenie, normy. https://pediatria.mp.pl/lista/91356,calkowite-stezenie-przeciwcial-ige-w-surowicy-krwi-znaczenie-normy Data dostępu: 20.06.2018