'
Badania układu krążenia Badania zdrowotne

Jak dbać o układ krążenia? Jak się ustrzec chorobom serca?

Układ krążenia jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Problemy z krążeniem krwi mogą prowadzić do wielu poważnych chorób, a nawet do śmierci. Jak działa układ krążenia i jak o niego dbać?

Jak dbać o układ krążenia?

Budowa i działanie układu krążenia człowieka

Układ krążenia człowieka służy do tego, aby zapewniać stałą odnowę środowiska wewnętrznego organizmu i utrzymać jego homeostazę. Podstawową funkcją układu krążenia jest ciągły ruch krwi w sercu, pełniącym rolę pompy tłoczącej krew do tętnic, których zadaniem jest rozprowadzanie krwi do tkanek i narządów, w żyłach doprowadzających krew z narządów do serca, i w naczyniach włosowatych, pełniących rolę naczyń odżywczych, w których zachodzi wymiana gazów i produktów nieodzownych do przemian komórkowych.

Przepływ krwi w naczyniach uwarunkowany jest istnieniem różnicy ciśnień na obu końcach układu. Nieprawidłowo funkcjonujący układ krążenia jest przyczyną wielu chorób oraz może prowadzić do śmierci[1].

Choroby układu krążenia

Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce. Najważniejszymi przyczynami takich chorób, jak zawał serca, niewydolność serca i udar mózgu, są styl życia i czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy[2].

Główne choroby układu krwionośnego:

  1. Niewydolność serca – to stan, w którym serce nie jest zdolne dostarczyć odpowiedniej ilości krwi do narządów organizmu i powoduje zmniejszenie wydolności wysiłkowej. Zwykle wynika to z uszkodzenia mięśnia serca lub jego zastawek.
  2. Choroba wieńcowa – nazywana chorobą niedokrwienną serca. To zespół chorobowy charakteryzujący się niedostatecznym ukrwieniem serca, które wynika ze znacznego zawężenia (a niekiedy zamknięcia) światła tętnic wieńcowych, odżywiających mięsień serca.
  3. Arytmie – dotyczą 1% populacji. Najczęstszą arytmią jest migotanie przedsionków.
  4. Nadciśnienie tętnicze – dotyczy olbrzymiej grupy ludzi. Szacuje się, że w Polsce 30% dorosłych cierpi na tę chorobę. U chorych z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym układ krążenia pozostaje stale narażony na wysokie ciśnienie płynącej krwi.
  5. Wady serca.
  6. Choroby naczyń – Tętniaki aorty, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroby naczyń mózgowych[3].

Jak dbać o układ krążenia?

Zrezygnuj z palenia papierosów

Palenie powoduje obniżenie cholesterolu HDL (dobrego cholesterolu), nawet u dorosłych ludzi. Nikotynizm jest przyczyną ok. 85% przypadków raka płuc w USA. Palacze wypalający jedną paczkę papierosów dziennie są 2,5 razy bardziej zagrożeni zawałem niż ludzie niepalący.

Jedz zdrowo

Dieta powinna być urozmaicona – im dieta jest bardziej zbliżona do diety śródziemnomorskiej, tym ryzyko występowania chorób układu krążenia oraz ryzyko zgonu z wszystkich przyczyn jest mniejsze. Nasycone kwasy tłuszczowe powinny pokrywać < 10% zapotrzebowania energetycznego. Należy maksymalnie ograniczać spożycie nienasyconych kwasów tłuszczowych typu trans. Dobowe spożycie soli kuchennej powinno być mniejsze niż 5 g. Dobowe spożycie warzyw powinno wynosić co najmniej 200 g, owoców co najmniej 200 g, a orzechów włoskich, laskowych lub migdałów ok. 30 g. Ryby powinny być spożywane co najmniej 1-2 razy w tygodniu, przy czym co najmniej raz powinna to być tłusta ryba. Należy unikać napojów słodzonych Spożycie alkoholu powinno być ograniczone do 20 g/dobę u mężczyzn oraz 10 g/dobę u kobiet.

Ruszaj się!

Regularna aktywność fizyczna pomaga uniknąć chorób układu sercowo-naczyniowego. Zalecany osobom zdrowym poziom aktywności fizycznej to co najmniej 150 minut tygodniowo wysiłku fizycznego o umiarkowanej intensywności lub co najmniej 75 minut tygodniowo wysiłku fizycznego o dużej intensywności. Sport najlepiej uprawiać codziennie co najmniej po 10 minut.

Badaj się regularnie

To pomoże rozpoznać ewentualne choroby we wczesnym stadium i skutecznie je wyleczyć[2][3].
Źródła: 1. Ziółko E. Podstawy fizjologii człowieka, Oficyna Wydawnicza PWSZ w Nysie. Nysa 2006;s:29-44. 2. Jankowski P. Zasady profilaktyki chorób układu krążenia w 2018 roku. Kardiologia Inwazyjna. 2018;5(12):42-48. 3. Sierpiński R. Profilaktyka chorób układu krążenia – wpływ stylu życia na rozwój chorób serca. Instytut Kardiologii w Warszawie. Warszawa 2015.