wpisz szukaną frazę

Soczewki toryczne, czyli soczewki na astygmatyzm. Co warto o nich wiedzieć?
Badania wzroku

Soczewki toryczne, czyli soczewki na astygmatyzm. Co warto o nich wiedzieć?

Soczewki toryczne, czyli soczewki na astygmatyzm. Co warto o nich wiedzieć?
Podziel się

Astygmatyzm polega na nierównomiernym załamywaniu promieni świetlnych na powierzchni oka, co zniekształca odbierany przez chorego obraz. Do korekcji tej wady wykorzystuje się szkła toryczne (cylindryczne).Soczewki toryczne, czyli soczewki na astygmatyzm. Co warto o nich wiedzieć?

Rogówka oka osoby cierpiącej na astygmatyzm (inaczej niezborność) jest zniekształcona. Dużo rzadziej przyczyną wady jest zniekształcona soczewka – zwykle u ludzi starszych cierpiących na zaćmę. Rogówka astygmatyka nie jest sferyczna, czyli jej powierzchnia nie jest wycinkiem kuli, przez co padające na nią światło jest inaczej załamywane przez pionową, a inaczej przez poziomą płaszczyznę oka.

Astygmatyzm jest wadą występującą dość często, lecz nie zawsze wymaga korekcji. Jeśli wada nie przekracza 1,0 dioptrii, zwykle nie jest konieczne dobranie odpowiednich soczewek torycznych[1]. Większa wada wymaga jednak leczenia. Posłużyć temu mogą okulary z odpowiednimi szkłami bądź toryczne soczewki kontaktowe.

Na czym polega astygmatyzm?

Na skutek różnej siły załamywania równoległych promieni świetlnych osoba dotknięta astygmatyzmem nie widzi dobrze ani obiektów dalekich, ani bliskich. Aby poprawić jakość widzenia, często przymruża oczy. Może też odczuwać częste bóle głowy związane z wysiłkiem wzrokowym. Męczy ją czytanie, nierzadko ogląda telewizję, siadając w bliskiej odległości od ekranu. Nie potrafi wyregulować ostrości w przyrządach optycznych, takich jak luneta, lornetka, mikroskop. Soczewki tych przyrządów mają bowiem kształt wycinka idealnej kuli, a rogówka oka astygmatyka – nie.

Astygmatyk postrzega punkty jako rozmyte plamki, a linie proste – jako zakrzywione. Niekiedy może również cierpieć na zaburzenia wyczucia odległości. Skłonności do astygmatyzmu są rodzinne. Najczęściej wada ta współwystępuje z krótkowzrocznością, rzadziej z nadwzrocznością.

Soczewki sferyczne a toryczne

Soczewki dla astygmatyków, czyli soczewki cylindryczne, zwane także torycznymi, wykonywane są z tych samych materiałów co soczewki sferyczne (służące do korekcji wad sferycznych, czyli krótkowzroczności i nadwzroczności). Różnią się od nich natomiast budową. Korygują towarzyszącą astygmatyzmowi krótkowzroczność lub nadwzroczność (czyli mają cechy szkieł sferycznych), lecz dodatkowo posiadają tzw. oś cylindryczną, tj. płaszczyznę, która nie załamuje światła.

Korekcja astygmatyzmu jest trudniejsza niż korekcja sferycznych wad wzroku, wymaga bowiem wyjątkowej precyzji. Nieprawidłowa korekcja może skutkować m.in. złym wyczuciem odległości przez osobę noszącą okulary. Bywa też, że nieprawidłowo dobrane szkła deformują obraz, np. sprawiają, że jest on ukośny. Noszenie źle dobranych szkieł może skutkować bólami głowy, dużym dyskomfortem, może być w niektórych sytuacjach wręcz niebezpieczne, np. przy złym wyczuciu odległości od podłoża na schodach.

Dawniej szkła do okularów dla astygmatyków były grube, przypominały denka od butelek. Dziś szkła toryczne nie różnią się zbytnio od sferycznych.

Astygmatyzm a soczewki kontaktowe

Astygmatycy mogą nosić soczewki kontaktowe. Niewielki i średni stopień wady nie wymaga specjalnych soczewek – są to szkła miękkie, wygodne w noszeniu. W przypadku dużej wady konieczne jest wykonanie soczewek twardych – mniej wygodnych w użytkowaniu – na zamówienie. Niektóre rodzaje astygmatyzmu, jak astygmatyzm nieregularny, wręcz nie mogą być dobrze skorygowane przez okulary – tutaj zaleca się właśnie noszenie soczewek kontaktowych[2].

W przeciwieństwie do okularów, kontaktowe soczewki toryczne nie powodują nienaturalnego powiększania bądź pomniejszania widzianego obrazu. Zakłada się je tak samo jak inne miękkie soczewki do regularnej wymiany. Możliwy jest też zakup kolorowych soczewek z cylindrem.

Osoby z astygmatyzmem powinny raz w roku poddawać się badaniu okulistycznemu – wada może bowiem ulegać zmianie, zarówno pod względem wielkości, jak i ustawienia osi.

Inne metody leczenia astygmatyzmu

Astygmatyzm, podobnie jak sferyczne wady wzroku, można usunąć operacyjnie. Laserowa operacja usuwania wady trwa kilkanaście minut i wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym. Przynosi efekty zwłaszcza przy niewielkim i średnim stopniu rozwoju wady. Laser przywraca właściwy kształt rogówki oka, dzięki czemu światło załamuje się na niej w prawidłowy sposób.

Źródło:

1. Kubatko-Zielińska A., „Astygmatyzm (niezborność)”, https://okulistyka.mp.pl/wadywzroku/83545,astygmatyzm-niezbornosc, data dostępu: 30.05.2018

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *