wpisz szukaną frazę

Scyntygrafia nerek
Badania układu moczowego

Scyntygrafia nerek

Scyntygrafia nerek
Podziel się

Scyntygrafia nerek jest jednym z najczęściej wykonywanych badań w praktyce lekarzy nefrologów. Należy do grupy badań, które przeprowadza się z wykorzystaniem radioizotopów, czyli znaczników radioaktywnych. Pozwala ocenić unaczynienie nerek, przepływ krwi przez te narządy, przesączanie i odpływ moczu przez drogi moczowe.

Mimo wyparcia scyntygrafii statycznej przez inne badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, scyntygrafia dynamiczna wciąż znajduje zastosowanie w ścieżkach diagnostycznych różnych chorób[1][2][3].

Na czym polega badanie scyntygraficzne nerek?

Scyntygrafia nerek należy do grupy badań obrazowych. Polega na dożylnym podaniu radioizotopów (najczęściej technetu lub jodu), emitujących promieniowanie, które może być mierzone. Dokonuje tego gammakamera rejestrująca radioaktywność w ustalonych odstępach czasu przez około 20-30 minut[1][2][3].

Znacznik wraz z prądem krwi dopływa najpierw do nerek i już na tym etapie jesteśmy w stanie ocenić szerokość naczyń tętniczych prowadzących do tych narządów, ich ewentualne zwężenia czy przeszkody na drodze przepływu krwi.

W samych nerkach izotop rozkłada się równomiernie i możemy ustalić przede wszystkim obecność i położenie nerek, ich wielkość, budowę, a także czynność, ponieważ izotop jest przesączany w obrębie kłębuszków nerkowych wraz z moczem. Ten z kolei poprzez moczowody spływa do pęcherza, więc możemy zaobserwować również, czy odpływ moczu z nerek nie jest w jakiś sposób utrudniony[1][2][3].

Scyntygrafia statyczna a dynamiczna

Wyróżniamy dwa rodzaje badań scyntygraficznych nerek: statyczne i dynamiczne. To pierwsze polega na statycznej ocenie wyłącznie obecności nerek, ich wielkości i kształtu. Ze względu na rozwój technik tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego obecnie wykonuje się je rzadko[1][2].

Scyntygrafia dynamiczna natomiast służy przede wszystkim ocenie czynności nerek. Obserwujemy dopływ krwi do nerek (około 40 sek. po podaniu dożylnym radioizotopu), jej przepływ przez nie (trwa około 3-5 min.), a następnie odpływ moczu[1][2].

W jakich sytuacjach zleca się wykonanie badania scyntygraficznego nerek?

Scyntygrafię statyczną wykonywano przede wszystkim przy podejrzeniu braku nerki lub jej nieprawidłowego położenia, wad rozwojowych, obecności guza, torbieli, ropnia czy blizn pozapalnych. Jak już jednak wspomniano, równie dokładnymi badaniami są w tej chwili tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny[1][2][3].

Scyntygrafię dynamiczną wykonuje się przy podejrzeniu zwężenia tętnicy nerkowej, co może skutkować rozwojem nadciśnienia wtórnego, a także przy ocenie morfologii i czynności nerek po chorobach zapalnych, operacjach.

Innym zaleceniem jest sprawdzenie podjęcia funkcji przez przeszczepioną nerkę. Ze względu na możliwość oceny odpływu moczu z nerek wykonuje się ją także przy podejrzeniu bloku odpływu czy refluksu pęcherzowo-moczowodowego, polegającego na cofaniu się moczu z pęcherza do moczowodów, a nawet miedniczek nerkowych[1][2][3].

Czy scyntygrafia nerek jest bezpieczna?

Określenie „izotopy promieniotwórcze” może wzbudzać w pacjentach niepokój o bezpieczeństwo. W rzeczywistości znaczniki podawane są w bardzo małych ilościach i ich chwilowa obecność w organizmie (zostaną one bowiem wydalone wraz z moczem) nie wiąże się z żadnymi konsekwencjami.

Wykonanie scyntygrafii nerek jest jedynie przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią (wówczas zalecana jest przerwa w karmieniu na 48 godzin po badaniu). Ilość promieniowania emitowana przez całe badanie wynosi mniej więcej tyle samo, co podczas jednego zdjęcia przeglądowego klatki piersiowej[1][2].

Samo badanie jest w większości przypadków bardzo dobrze tolerowane i bardzo rzadko zdarza się, aby pacjent cierpiał z powodu reakcji alergicznych na podany znacznik[2].

Lek. Krzysztof Pawlak

Źródła:
1. Pod red. Gajewski P., Interna Szczeklika – podręcznik chorób wewnętrznych, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2012, s: 1393
2. Drabczyk R., Scyntygrafia nerek – https://nefrologia.mp.pl/diagnostyka/51984,scyntygrafia-nerek – data dostępu: 05.08 2017
3. Rossleigh M.A., Renal cortical scintigraphy and diuresis renography in infants and children., J Nucl Med. 2001 Jan;42(1):91-5

Zostaw komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *