'
Badania układu krążenia

Masz wysoki puls?

Przyspieszone tętno występuje naturalnie w stanach pobudzenia emocjonalnego czy po wysiłku. W innych przypadkach może być jednak oznaką nieprawidłowości, m.in. wad czy chorób serca. Jakie tętno określamy mianem zbyt wysokiego i kiedy udać się do lekarza?

co może znaczyć wysoki puls

Tętno to pulsowanie ścian tętnicy pod wpływem fali przepływającej przez nią krwi. Możemy je wyczuć po przyłożeniu palców do dużych tętnic, znajdujących się w nadgarstku, szyi czy w nodze. Puls odzwierciedla pracę układu sercowo-naczyniowego i jest zależny zarówno od kondycji serca, jak i stanu naczyń krwionośnych[1]. Podwyższony puls jest naturalnym zjawiskiem w sytuacjach stresowych, po wysiłku, po podaniu niektórych leków czy w gorączce. Może jednak wskazywać na choroby układu krążenia, a także inne schorzenia.

Prawidłowe tętno

Prawidłowa częstotliwość tętna u osoby dorosłej wynosi 66-76 uderzeń/min. Wyższe tętno cechuje małe dzieci (noworodek – 130-140 uderzeń/min., dziecko roczne – 110-130 uderzeń/min.). Tętno powinno być zgodne z rytmem pracy serca i symetryczne po prawej i lewej stronie (czyli np. na prawej i lewej tętnicy promieniowej, których puls badamy na nadgarstkach). Jak wspomniano, przyspieszenie tętna może mieć różne przyczyny, w tym całkowicie naturalne i nie dające powodów do zmartwienia. Tętno o wartości powyżej 100 uderzeń/min. określa się już jako tachykardię i może być objawem częstoskurczu napadowego, częstoskurczu zatokowego, migotania czy trzepotania przedsionków. Przyczyny tachykardii mogą leżeć zarówno w długotrwałych sytuacjach stresowych czy też w nerwicy, jak i w niewydolności krążenia lub obecności chorób metabolicznych, takich jak cukrzyca[2].

Puls w diagnozowaniu arytmii

Regularne badanie tętna może pomóc we wczesnym wykryciu migotania przedsionków, które bywa trudne do zdiagnozowania, a odpowiada za wiele przypadków udaru mózgu. Ta arytmia może występować u 5% osób powyżej 70. roku życia i aż 10% osób powyżej 80. roku życia.

Wysokie tętno to jeden z objawów migotania przedsionków. Jeśli wysoki puls pojawia się w trakcie domowego badania kilka razy z rzędu i nie wynika z takich przyczyn jak pobudzenie emocjonalne, zmęczenie czy zdiagnozowana już choroba, należy skonsultować się z lekarzem, który skieruje na takie badania jak EKG czy Holter EKG. Podwyższony puls nie musi oczywiście oznaczać arytmii, ale tego rodzaju profilaktyka i wczesne wdrożenie leczenia to skuteczna metoda zapobiegania udarom mózgu[3].

Wysoki puls i niskie ciśnienie krwi – co to oznacza?

Najczęstszą przyczyną występowania wysokiego pulsu przy jednoczesnym obniżonym ciśnieniu tętniczym krwi jest odwodnienie – charakterystyczne zwłaszcza dla osób starszych, które często mają niższe poczucie pragnienia. Leczenie polega tu na pilnowaniu odpowiedniej podaży płynów. Lepiej nawadniające niż sama woda są np. napoje izotoniczne. Dopiero przy silnym odwodnieniu konieczna jest hospitalizacja i dożylna podaż płynów.

Do innych niż arytmia schorzeń, które objawiają się m.in. wysokim pulsem przy niskim ciśnieniu, należą: niewydolność serca, wady zastawek, kardiomiopatie, zator płucny, obecność płynu w osierdziu, zapalenie mięśnia sercowego. Do objawów powiązanych z chorobami serca należą poza podwyższonym tętnem: omdlenia, zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej. Wysoki puls i niskie ciśnienie mogą ponadto być objawami niedoczynności tarczycy (przy nadczynności występują z kolei wysoki puls i wysokie ciśnienie krwi).

Kolejną przyczyną podwyższenia tętna przy niskim ciśnieniu krwi może być działanie niektórych leków, w tym rozkurczowych (np. preparatów zawierających drotawerynę) i przeciwbólowych (np. pyralginy). Leki na nadciśnienie również potrafią obniżyć ciśnienie krwi, zachowując jednocześnie wysoki puls.

Wysoki puls i prawidłowe ciśnienie

Wysoki puls przy dobrym ciśnieniu krwi może być reakcją organizmu na takie czynniki jak stres, wysiłek fizyczny, gorączka. Jest charakterystyczny również dla rozmaitych stanów lękowych i nerwic. Może występować też przy niedokrwistości (anemii), ale także w niemal wszystkich wymienionych powyżej schorzeniach, które prowadzą do podwyższenia pulsu przy niskim ciśnieniu. Początkowo serce może radzić sobie bowiem z utrzymywaniem prawidłowego ciśnienia krwi – to puls będzie w tym wypadku znaczącym symptomem, który powinien skłonić nas do odwiedzenia lekarza.

Pacjenci cierpiący na arytmię potrafią zresztą często doskonale wyczuć moment podwyższonego pulsu – jeśli pomimo prawidłowego wyniku pomiaru ciśnienia krwi chory skarży się na uczucie nierównego bicia serca czy wręcz tłuczenie serca w klatce piersiowej, może to być oznaką arytmii, wymagającą dodatkowych badań diagnostycznych i podjęcia leczenia.

Źródła:

1. Ludwikowska K., „Nieprawidłowe tętno”, https://choroby-ukladu-krazenia.mp.pl/objawy/154834,nieprawidlowe-tetno, data dostępu: 23.04.2018 2. Bronka A., „Badanie tętnic i tętna tętniczego w praktyce pielęgniarki”, https://esculap.com/publication/130128/badanie-ttnic-i-ttna-ttniczego-w-praktyce-pielgniarki, data dostępu: 23.04.2018 3. „PTK zaleca regularne mierzenie pulsu”, https://choroby-ukladu-krazenia.mp.pl/aktualnosci/179045,ptk-zaleca-regularne-mierzenie-pulsu, data dostępu: 24.04.2018