wpisz szukaną frazę

Badania – jak je właściwie interpretować?
Badania zdrowotne

Badania – jak je właściwie interpretować?

Share

Wyniki badań laboratoryjnych odzwierciedlają nasz styl życia – aktywność, dietę, stres. Nawet jeśli nie chorujemy i nie dolega nam nic poważniejszego, to i tak warto robić okresowe badania. Szybkie wykrycie choroby to skuteczniejsze leczenie[1]. Jak czytać badania laboratoryjne? Należy pamiętać, że to lekarz oraz personel laboratorium są najbardziej wiarygodnymi źródłami norm laboratoryjnych. Warto jednak samemu orientować się jakie normy poszczególnych wskaźników są prawidłowe, bo w razie odstępstw, łatwiej wskazać lekarzowi, z czym do niego przychodzimy[1].

Gospodarka lipidowa (tłuszczowa)

Krew stanowi około 7% masy ciała człowieka, czyli o osoby dorosłej odpowiada to średnio 5 litrom. Najważniejszymi tłuszczowymi składnikami osocza krwi są: triglicerydy (TG), cholesterol (Ch), fosfolipidy (PL) i wolne kwasy tłuszczowe (WKT). W krwi lipidy występują w połączeniu z białkami i tworzą lipoproteiny (chylomikrony, VLDL, LDL, HDL)[1].

Cholesterol całkowity (Ch)

  • norma: < 5,2 mmol/l (< 200 mg/dl),
  • poniżej normy – nadczynność tarczycy,
  • powyżej normy – niedoczynność tarczycy, choroby wątroby, choroby nowotworowe[1].

HDL („dobry” cholesterol)

  • norma: mężczyźni 0,90-1,42 mmol/l (35-55 mg/dl), kobiety 1,16-1,68 mmol/l (45-65 mg/dl),
  • poniżej normy – ryzyko rozwoju miażdżycy,
  • powyżej normy – nie ma znaczenia diagnostycznego[1].

LDL („zły” cholesterol)

  • norma: < 3,90 mmol/l (<100 mg/dl),
  • poniżej normy – nie ma znaczenia diagnostycznego,
  • powyżej normy – podwyższone ryzyko rozwoju miażdżycy[1].

Przemiana węglowodanów

Poziom glukozy w organizmie jest bardzo ważny w procesie odżywiania komórek. Stężenie glukozy regulują hormony[1].

Norma stężenia glukozy:

  • dla krwi żylnej:
    • noworodki – 2,8-4,4 mmol/l (50-115 mg/dl),
    • niemowlęta – 0,33-3,3 mmol/l (6-59 mg/dl),
    • dzieci – 3,9-5,8 mmol/l (70-105 mg/dl),
    • dorośli – 3,9-5,6 mmol/l (70-100 mg/dl),
  • dla krwi kapilarnej: 55-100 mg/dl[1].

Poziom glukozy poniżej normy: przedawkowanie insuliny, insulinoma, niedoczynność hormonalna przysadki, alkoholizm, toksyczne uszkodzenie wątroby.
Poziom glukozy powyżej normy: cukrzyca insulinozależna typ I, cukrzyca insulinozależna typ II, cukrzyca ciężarnych, choroby trzustki, zaburzenia tolerancji glukozy[1].

Diagnostyka endokrynologiczna – hormony tarczycy

Diagnostyka endokrynologiczna to badanie hormonów, czyli substancji produkowanych przez gruczoły dla regulowania funkcjonowania organizmu. Do hormonów tarczycy należą: tyroksyna (T4) i trijodotyro-nina (T3). Najważniejszymi badaniami stosowanymi w rozpoznawaniu chorób tarczycy są oznaczania stężenia wolnej trijodotyroniny fT3 i wolnej tyroksyny fT4 oraz stężenie hormonu tyreotropowego TSH[1].

Tyreotropina (TSH)

  • norma: 120-200 ng/dl,
  • hormon wydzielany przez przysadkę – kontroluje wydzielanie hormonów tarczycy; stężenie wzrasta w pierwotnej niedoczynności tarczycy i w nadczynnościach wtórnych, maleje natomiast w niedoczynnościach przysadki i podwzgórza[1].

Tyroksyna (T4)

  • norma: 10-25 pmol/l (0,8-2 ng/dl),
  • stężenie wzrasta w chorobie Gravesa-Basedowa, we wtórnej nadczynności tarczycy wywołanej nadmiernym wydzielaniem TSH. Stężenie T4 maleje w hipotyreozie[1].

Trijodotyronina (T3)

  • norma: 4,5-9,5 pmol/l (0,65 ng/dl),
  • rośnie w nadczynności tarczycy, zmniejszenie stężenia występuje w zaburzeniach dejodynacji tyroksyny, a także przy znacznej utracie białek osocza[1].

Cytologia

Badanie cytologiczne polega na ocenie mikroskopowej wymazów z kanału i tarczy części pochwowej szyjki macicy[1].
Wyniki badania:

  • Grupa I – prawidłowe komórki nabłonka.
  • Grupa II – łagodne zmiany, bez cech nowotworowych (oprócz komórek prawidłowych widoczne również komórki z cechami zapalenia, bakterie, śluz).
  • Grupa III – zmiany o cechach rakowych (obecne komórki dysplastyczne, o zmienionej budowie).
  • Grupa IV – rak przedinwazyjny (pojedyncze komórki atypowe charakterystyczne dla nowotworów.
  • Grupa V – zmiany złośliwe (liczne komórki atypowe)[1].

Badanie moczu

To podstawowe badanie laboratoryjne. Może pomóc w rozpoznaniu chorób nerek, dróg moczowych, wątroby. Ułatwia też diagnozę cukrzycy i żółtaczki[1].

Dobowa ilość moczu

  • norma: 0,6-2,0 l/dobę,
  • zależy od funkcjonowania układu moczowego i ilości wypijanych płynów[1].

Gęstość (ciężar właściwy moczu)

  • norma: 1,002-1,035 g/ml,
  • zależy od ilości substancji rozpuszczonych w moczu, wielkości przesączania i funkcji kanalików nerkowych[1].

Odczyn moczu (pH)

  • norma: 5,0-8,0[1].

Badanie kału

Ten typ badań przydaje się głównie do ustalania chorób układu pokarmowego. W laboratorium jest oceniany mikroskopowo rozmaz kału. Poszukuje się też krwi na kale. Poza tym ocenia się również wygląd kału, kolor i konsystencję. Wskazania do wykonania tego badania są: choroby trzustki (ocenia się wtedy zawartość kulek tłuszczowych), choroby zakaźne przewodu pokarmowego, zapalenie jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna), nowotwór jelit oraz choroba wrzodowa żołądka. Poza tym wykonuje się również badania na obecność różnych bakterii i pasożytów[1].

Źródło:

1. Piekarczyk J. Porady lekarza rodzinnego. Analiza i interpretacja wyników badań laboratoryjnych. Wydawnictwo Literat, Toruń, s. 1-24.

O adamed.expert

adamed.expert to serwis poświęcony zdrowemu stylowi życia. Przygotowaliśmy dla Ciebie liczne porady zdrowotne, żywieniowe oraz wiele innych informacji, które wykorzystane na co dzień pozwolą Ci zadbać o zdrowie swoje i najbliższych. Na naszym portalu znajdziesz również aktualności ze świata medycyny i farmaceutyki, które pozwolą Ci na bieżąco śledzić nowinki prozdrowotne wpływające na jakość Twojego życia i zdrowia. Tematy poruszane w naszym serwisie to przede wszystkim codzienne dolegliwości z zakresu m. in.: kardiologii, alergologii, ginekologii, endokrynologii oraz wielu innych dziedzin medycyny.

Dzięki informacjom, które pozyskasz na adamed.expert poznasz metody radzenia sobie z najczęstszymi dolegliwościami oraz sposoby na wyeliminowanie codziennych dolegliwości jak np. czkawka.

Warto jednak pamiętać, iż porady, które znajdziesz na naszym portalu, nie zastąpią wizyty u lekarza specjalisty i jeśli dolegliwości nie mijają, warto skonsultować z lekarzem wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Twojego organizmu i niepokojące objawy.

Artykuły zamieszczone w serwisie pozwolą łatwiej zinterpretować wyniki badań lub dowiedzieć się, jaki lekarz pomoże w leczeniu występujących dolegliwości i chorób. Znajdziesz u nas również wiele porad żywieniowych, ułatwiających prowadzenie zdrowego trybu życia, wskazówki dotyczące działania produktów spożywczych, w tym informacje po które warto sięgnąć, a których lepiej unikać; porady dla kobiet w ciąży oraz świeżo upieczonych mam, dla dzieci w wieku szkolnym, młodzieży, dorosłych, a także seniorów.
Adamed.expert to serwis kierowany do ludzi w każdym wieku! Porusza tematy istotne dla każdego z nas, na każdym etapie życia – od przygotowania organizmu do ciąży po porady dla seniorów. Zapoznaj się z naszymi artykułami i poradami! Udanej lektury!