Choroby i dolegliwości

Badania na boreliozę - kiedy wykonać?

6 marca 2018

Badania na boreliozę - kiedy wykonać?

Borelioza jest coraz powszechniej występującą chorobą i może być bardzo groźna dla zdrowia. Wynika to z faktu, że schorzenie atakuje wiele układów. Przenoszona jest przez kleszcze, zaś szczyt zachorowalności przypada na okres wiosenno-letni. Jak objawia się borelioza, czy są skuteczne metody leczenia tej przykrej dolegliwości?1,2

Czym jest borelioza?

To choroba przenoszona przez kleszcze, którą możemy zarazić się zupełnie przypadkowo. Wywoływana jest przez krętki z rodzaju Borellia. Ryzyko zachorowania wzrasta szczególnie na terenach województwa podlaskiego, małopolskiego oraz śląskiego. Szacuje się, że nawet ponad 30% kleszczy jest nosicielami tej groźnej choroby. Wzrost zachorowań na boreliozę wynika z postępujących zmian klimatycznych. Brak ostrych zim i długie oraz wilgotne lata powodują zwiększenie się populacji kleszczy. Do zakażenia dochodzi przez ugryzienie, wtarcie w ranę rozgniecionego kleszcza, jego treści lub kału. Choroba rozwija się stosunkowo szybko i do zarażenia dochodzi już w ciągu 24-48 godzin. Występują trzy stadia boreliozy: wczesne, późne oraz przetrwałe.1,2

Borelioza – objawy

Przypadłość ta może przybierać różne objawy w zależności od stadium, w którym została rozpoznana. Schorzenie to atakuje skórę, układ mięśniowy, sercowy, a także nerwowy.
Do najczęstszych symptomów boreliozy zalicza się:

  • rumień wędrujący,
  • chłoniak limfocytowy,
  • zanikowe zapalenie skóry,
  • zapalenie stawów,
  • zapalenie mięśnia sercowego.

Wyróżnić można także nieswoiste objawy boreliozy. Są to między innymi zmęczenie, nadwrażliwość na alkohol, zaburzenia słyszenia, zaburzenia termoregulacji, zaburzenia poznawcze, czy napadowe bóle karku. Wczesnym objawem schorzenia jest rumień, który występuje u przeważającej liczby chorych. Najczęściej przybiera formę plamki lub grudki, która szybko się powiększa. Zazwyczaj osiąga średnicę powyżej 5 centymetrów. Pojawia się głównie na kończynach lub tułowiu. Zmiana chorobowa może zaistnieć w czasie 1-3 tygodnie od ukąszenia, jak również nawet po 3 miesiącach. Zanika po kilku dniach od rozpoczęcia leczenia. Chłoniak występuje zaledwie u około 1% pacjentów. Objawia się jako sinoczerwony, niebieskawy guzek. Występuje głównie na małżowinie usznej, karku lub w okolicach moszny. Przeważnie pojawia się u dzieci. Zapalenie skóry dotyka w większej części kobiet i pojawia się przede wszystkim na nogach. Zapalenie stawów w pierwszej kolejności atakuje łokcie i kolana. Objawia się bólem, a także obrzękiem.1,2

Borelioza – leczenie

Ze względu na to, że czasami boreliozie towarzyszą niespecyficzne objawy. Rozpoznanie choroby bywa utrudnione. Istotne znaczenie ma jak najwcześniejsza diagnoza i podjęcie odpowiedniego leczenia. Aby zdiagnozować chorobę należy przeprowadzić badania na boreliozę. W tym celu stosuje się wywiad, a także testy immunoenzymatyczne. Leczenie polega na zastosowaniu odpowiedniej farmakologii. Chorym podaje się przede wszystkim antybiotyki. Najczęściej stosowanym środkiem jest doksacyklina. Jednak należy pamiętać o tym, że nie należy jej aplikować kobietom w ciąży. Terapia trwa zazwyczaj około 3-4 tygodni. Jeżeli istnieją przeciwwskazania do zastosowania doksacykliny, wykorzystuje się w leczeniu amoksycylinę lub cefuroksym.

Należy mieć na uwadze to, że osoby, u których stwierdzono objawy zagrażające życiu (np. zapalenie mięśnia sercowego) muszą zostać skierowane na leczenie do szpitala. Ważne jest również, że symptomy choroby po podjęciu kuracji mogą nie zniknąć i utrzymywać się nawet przez dłużysz czas. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, należy podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze. Przede wszystkim unikać wypraw do lasu, a jeśli już do nich dojdzie, trzeba się dokładnie obejrzeć po powrocie. Jeżeli zauważymy kleszcza, niezwłocznie go usuńmy. Pamiętajmy również o odpowiednim stroju, który będzie zakrywał nasze ciało i zredukuje możliwość ugryzienia przez kleszcza.1,2

Skutki nieleczonych objawów

Choroba jest na tyle groźna, że nieleczona może doprowadzić do poważnych uszkodzeń w organizmie. Może skutkować zaburzeniami pracy serca, zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzeniami pamięci, zapaleniem pojedynczych nerwów, a nawet zapaleniem mózgu. Stąd tak ważna jest profilaktyka i wczesne wykrywanie boreliozy.1

Borelioza jest chorobą przenoszoną przez kleszcze, którą możemy zarazić się najczęściej przez ugryzienie. Ryzyko zachorowania wzrasta szczególnie latem i wiosną, dlatego zaleca się unikania pieszych wędrówek po lasach czy łąkach. Podstawowym objawem boreliozy jest rumień wędrujący. Natomiast mogą tej chorobie towarzyszyć także inne symptomy, takie jak zanikowe zapalenie skóry czy chłoniak limfocytowy. Leczenie polega na zastosowaniu odpowiednich antybiotyków i trwa najczęściej 3-4 tygodnie. Należy pamiętać, że powikłania po boreliozie mogą być bardzo poważne i prowadzić do zaburzeń pracy serca czy nawet zapalenia mózgu.

1. Rajewski P, Rajewski P, Waleśkiewicz-Ogórek K. Borelioza-opis przypadku. Forum Medycyny Rodzinnej 2014;8(4):185–189
2. Smoleńska Ż, Matyjasek A, Zdrojewski Z. Borelioza- najnowsze rekomendacje w diagnostyce i leczeniu. Forum Reumatologiczne 2016;2(2):58-64

(Odwiedzono: 3983 razy, w tym dzisiaj: 1)


Tagi: