Interna

Atak dny moczanowej - co robić?

24 lipca 2018

Atak dny moczanowej - co robić?

W sytuacji, kiedy atakuje nas ból, mamy nawrót uciążliwej choroby – poszukujemy wszystkich możliwych informacji na temat danej dolegliwości oraz sposobów leczenia. Dna moczanowa występuje coraz częściej u szerszej populacji ludzi. Co wpływa na jej występowanie oraz zaostrzenie przebiegu? Jaką dietę stosować, aby uniknąć jej ataku i co robić, kiedy choroba nie odpuszcza?

Dna moczanowa – objawy

Dna moczanowa jest chorobą przewlekłą, często z ostrymi stanami nawracającymi. Jest to zespół objawów, które są konsekwencją odkładania się w tkankach i narządach kryształów moczanu sodu. Objawy dny moczanowej to przede wszystkim hyperurykemia, czyli podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi, nawracające napady zapalenia stawów, odkładanie się złogów moczanu w tkankach i stawach, uszkodzenie nerek oraz naczyń nerkowych, a także pojawienie się kamicy nerkowej1.

Rozwój choroby jest dzielony przez lekarzy na kilka etapów:

  • Okres bezobjawowej hyperurykemi (podwyższenia stężenia kwasu moczowego),
  • Ostre napady zapalenia stawów
  • Okresy międzynapadowe
  • Dnę przewlekłą (zaawansowana)

Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi pojawia się z powodu braku aktywności urykazy (enzym katalizujący przemianę moczanów do bardziej rozpuszczalnych produktów przemiany materii – allantoiny). To powoduje krystalizowanie się kryształów kwasu moczowego w tkankach, co daje objawy bólowe i powoduje rozwój choroby określanej jako dna moczanowa1.

Ostre ataki dny moczanowej są spowodowane nawrotami choroby, częstotliwość napadów oraz siła jest jednym z czynników diagnostycznych. Zastanawiasz się, co może prowokować występowanie choroby?

Czynniki ryzyka wystąpienia dny moczanowej

Współczesny styl życia, sposoby odżywiania oraz starzenie się społeczeństwa powoduje wzrost zachorowalności na dnę moczanową. Ta forma zapalenia stawów najczęściej występuje u mężczyzn po 40. r.ż., u kobiet choroba pojawia się później, zazwyczaj ok. 65 r. ż2.

Czynnikami ryzyka są predyspozycje genetyczne, hiperurikemia, wystąpienie zespołu metabolicznego, stosowanie leków diuretycznych, przyjmowanie aspiryny w małych dawkach, nadwaga, nadciśnienie tętnicze, nadużywanie alkoholu – szczególnie piwa, dieta bardzo bogata w mięso oraz owoce morza. Na możliwość wystąpienia objawów dny moczanowej ma wpływ również przebycie transplantacji narządów, a także zaawansowany wiek oraz płeć męska, u kobiet okresem ryzyka jest okres pomenopauzalny2.

Chorobę diagnozuje się na podstawie wystąpienia szeregu objawów klinicznych, przede wszystkim wystąpienie ostrych, nawracających ataków zapalenia stawów z okresami remisji, w badaniu płynu stawowego stwierdzenie obecności kryształów moczanu lub ich złogów w tkankach. Na postawienie diagnozy przez lekarzy ma również wpływ obraz kliniczny: przynajmniej dwukrotne przebycie napadów bólu i obrzęku kończyn, ataki bólu i obrzęku zlokalizowane w stawach śródstopaliczkowych, obecność guzków dnawych, ustępowanie objawów po podaniu leku – kolchicyny. Decydujące w rozpoznaniu dny moczanowej jest rozpoznanie w badaniach złogów kryształów moczanu sodowego 2,3.

Jak leczyć dnę moczanową? – farmakoterapia i dieta

Co robić w razie ataku dny moczanowej? Niezwłocznie udać się do lekarza. Leczenie dny moczanowej wymaga farmakoterapii, w niwelowaniu objawów wykorzystywane są leki zmniejszające stężenie moczanów: inhibitory oksydazy ksantynowej, leki urykozuryczne oraz pochodne oksydazy moczanowej. Ważne jest również podniesienie jakości życia pacjentów oraz zniwelowanie bólu i obrzęku, które są najbardziej dotkliwe w sytuacji ataku dny moczanowej. W Polsce do niwelowania stanów zapalnych, wywołujących ból stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne np. kolchicynę oraz glikokortykosteroidy2.

Metody niefarmakologiczne pozytywnie wpływają na redukcje moczanów w organizmie, jednak powinny być wspomagane lekami, ponieważ są niewystarczające do całkowitego wyeliminowania objawów choroby.

Wprowadzenie zmian w diecie oraz unikanie picia alkoholu, szczególnie piwa, korzystnie wpływa na stan pacjenta. Korzystne zmiany w diecie dla pacjenta z objawami dny moczanowej to: unikanie mięsa i owoców morza, alkoholi wysokoprocentowych, wprowadzenie dużej ilości warzyw, chudego nabiału – jogurtów, kwaśnego mleka, twarogu, orzechów oraz przyjmowanie witaminy C dla uzupełnienia diety. Wysoce istotne jest dbanie o niedopuszczenie do odwodnienia organizmu oraz przyjmowania odpowiedniej ilości płynu2,3.

Dna moczanowa to poważna choroba, która w wyraźny sposób obniża jakość życia pacjenta.  Odpowiednia farmakoterapia oraz wczesna profilaktyka w postaci obniżenia masy ciała, zbilansowanej diety niskowęglawodanowej z dużą podażą białka oraz tłuszczami jednonienasyconymi może korzystnie wpływać na minimalizowanie wystąpienia dny oraz redukcji moczanów w organizmie w sytuacji wystąpienia objawów choroby.

Źródła:
1. Kądziela M, Klonowska I. Zaawansowana dna moczanowa – opis przypadku. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. Rzeszów 2014;2:190-199
2. Majdan M, Borys O. Dna i schorzenia towarzyszące podwyższonemu stężeniu kwasu moczowego. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. 2010;56(1): 34-39
3. Neogi T. Dna moczanowa. Medycyna po Dyplomie. 2011;20(10):47-57

(Odwiedzono: 310 razy, w tym dzisiaj: 4)