Arterioskleroza – miażdżyca tętnic

Poznaj jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia.

miażdżyca_ przyczyny_objawy

© Depositphotos.com

Miażdżyca tętnic jest chorobą wieloczynnikową. Wiemy o niej bardzo wiele, jednak kilka zagadnień z nią związanych wciąż czeka na wyjaśnienie. Skąd biorą się zmiany miażdżycowe i jak wygląda ich leczenie? 

Co to jest miażdżyca tętnic? 

Był rok 1799, kiedy angielski lekarz Caleb Hillier Parry, przeprowadzając sekcję zwłok mężczyzny z objawami dusznicy bolesnej, odkrył w ścianach jego tętnic wieńcowych obecność zbitych i twardych struktur. Dziś struktury te nazywamy blaszką miażdżycową. Parry skojarzył je z dolegliwościami doskwierającymi zmarłemu i w ten sposób dał początek historii badań nad miażdżycą.(1,2) Każde z kolejnych odkryć miało wielkie znaczenie, bo miażdżyca jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych problemów zdrowotnych – zmiany w tętnicach są wykrywane już u dzieci oraz występują niemal u wszystkich osób po ukończeniu 15. roku życia.(3) Blaszka może narastać w różnych tętnicach – bardzo częstą postacią jest miażdżyca aorty brzusznej oraz odchodzących z niej tętnic, czasami problem dotyczy tętnic szyjnych i kręgowych, które zaopatrują mózg innym razem mamy do czynienia z miażdżycą aorty piersiowej.(4,5)

Na czym jednak polega niebezpieczeństwo związane z miażdżycą? Otóż choroba ta skutkuje zwężeniem światła tętnic, zaopatrujących w krew różne organy. Ponadto blaszki miażdżycowe łatwo pękają, a jeśli pęknięcie jest duże, w jego wyniku tworzy się zakrzep zamykający tętnicę. To zaś powoduje niedokrwienie zaopatrywanego przez nią narządu, które w skrajnych przypadkach kończy się martwicą.(5)

Jakie są przyczyny tych zmian?

Dlaczego tworzą się blaszki miażdżycowe w aorcie albo mniejszych tętnicach? Czy możemy mówić o ich jednej, konkretnej przyczynie? Niestety, kwestia powodów narastania blaszki miażdżycowej jest bardziej skomplikowana, za główne czynniki ryzyka uznaje się dysfunkcje śródbłonka, zaburzenia lipidowe, czynniki immunologiczne oraz predyspozycje genetyczne. Na każdym etapie powstawania blaszki rolę odgrywa miejscowy proces zapalny w obrębie ściany tętnicy.(2,3) Kto jest bardziej podatny na rozwój miażdżycy? W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się nie tylko osoby obciążone rodzinną skłonnością, ale także borykające się z innego rodzaju zaburzeniami zdrowotnymi oraz prowadzące niezdrowy styl życia. Ryzyko miażdżycy podwyższają:

  • wysoki poziom „złego” cholesterolu LDL,
  • wysokie stężenie homocysteiny,
  • nadciśnienie,
  • palenie papierosów,
  • insulinooporność (obniżona wrażliwość organizmu na działanie insuliny),
  • cukrzyca,
  • nadwaga i otyłość,
  • niska aktywność fizyczna,
  • niezdrowa dieta, obfita w posiłki tłuste (szczególnie zawierające kwasy tłuszczowe typu trans i cholesterol), sód i cukier,
  • wiek (im starszy, tym wyższe ryzyko),
  • niektóre badania wykazują też podwyższone ryzyko miażdżycy tętnic u osób borykających się z przewlekłym stresem, bezdechem sennym oraz nadużywających alkohol.(2,6)

Czy miażdżyca daje objawy?

Nie zawsze, dlatego wiele osób nie jest świadomych, że w ich organizmie zachodzą bardzo niebezpieczne procesy. Objawy są także zróżnicowane w zależności od tego, która tętnica jest zajęta zmianami. Jeśli dotyczy tętnic wieńcowych, może skutkować bólem wieńcowym, pojawiającym się na skutek wysiłku fizycznego (ból ustępuje po odpoczynku). Gdy miażdżyca obejmuje tętnicę zaopatrującą w krew kończynę dolną, wówczas objawem są bóle łydki podczas chodzenia, ustępujące w spoczynku (tzw. chromanie przestankowe). Miażdżyca obejmująca tętnice szyjne i kręgowe czasami manifestuje się poprzez zawroty głowy, dezorientację, przejściowy niedowład.(5)

Na czym polega leczenie miażdżycy?

Terapia wybrana przez lekarza zależy od postaci i stopnia zaawansowania choroby. Konieczne są zmiany w stylu życia (czyli eliminacja niektórych czynników wyszczególnionych na powyższej liście) oraz leczenie chorób przyczyniających się do pogłębienia problemów sercowo-naczyniowych (kontrola cukrzycy i nadciśnienia, normalizacja stężenia cholesterolu we krwi). Wśród stosowanych leków znajdują się m.in. statyny, które obniżają poziom „złego” cholesterolu we krwi, fibraty (zmniejszają poziom trójglicerydów), leki przeciwzakrzepowe i obniżające ciśnienie krwi. Przeprowadzone ostatnio badania wykazują wysoką skuteczność leku o nazwie ewolokumab, który jest w pełni ludzkim przeciwciałem monoklonalnym, zdolnym do zmniejszania objętości blaszki miażdżycowej.(7,8) Ważne, żeby jak najszybciej podjąć leczenie i przestrzegać wskazówek lekarza – miażdżyca nie musi być wyrokiem, ale na pewno jest ważnym ostrzeżeniem.

 

1. Formanowicz D. Studium teoretyczne i kliniczne wybranych aspektów miażdżycy ze szczególnym uwzględnieniem zmian obserwowanych u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2013, s: 17

2. Berek K, Bobiński R. Miażdżyca – choroba wieloczynnikowa. Problemy Pielęgniarstwa. 2009; 17 (3): 257–262

3. Kucharska E. Miażdżyca tętnic – wybrane aspekty. Przegląd Lekarski. 2014; 71 (7): 400-402

4. Pasierski T, Gaciong Z. Rozwój i regresja miażdżycy [w:] Pasierski T, Gaciong Z. Torbicki A.(red.) Angiologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2004; s: 50-58

5. Cybulska B, Szostak-Węgierek D, Kasprzyk Z. Co to jest miażdżyca i jaki jest jej związek z nadciśnieniem tętniczym. http://nadcisnienie.mp.pl/informacje/ryzyko/58839,co-to-jest-miazdzyca-i-jaki-jest-jej-zwiazek-z-nadcisnieniem-tetniczym Data dostępu: 25.04.2017

6. Who Is at Risk for Atherosclerosis? https://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/atherosclerosis/atrisk Data dostępu: 25.04.2017

7. Drugs to Treat Atherosclerosis. http://www.webmd.com/cholesterol-management/medications-to-treat-atherosclerosis#1 Data dostępu: 25.04.2017

8. Kobosz T. Ewolokumab powoduje regresję blaszki miażdżycowej. http://www.medexpress.pl/ewolokumab-powoduje-regresje-blaszki-miazdzycowej/65460 Data dostępu: 25.04.2017

Oceń artykuł:

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • Kasia

    Mój dziadek niestety na to choruje, głównie przez za wysoki zły cholesterol. Ale na szczęście można to kontrolować kierując się wskazówkami lekarza i będąc na diecie.

  • Gosia

    Niestety z powodu nadwagi ja z tym walczę i oczywiście z dodatkowymi zbędnymi kilogramami.