Zdrowe żywienie

Alergia na warzywa

27 grudnia 2017

Alergia na warzywa

Alergia pokarmowa jest nieprawidłową reakcją układu immunologicznego na wprowadzony pokarm, zawierający alergen. W europejskim badaniu naukowym EuroPrevall oszacowano, że w Polsce alergia dotyka ok. 3% dorosłych i aż 6% dzieci. Pośród częstych alergenów znajdują się niestety także warzywa. Najczęściej uczulają nas takie jarzyny, jak marchew i seler, ale osobom ze skłonnościami może zaszkodzić szereg innych warzyw.

Jakie rodzaje nadwrażliwości pokarmowej wyróżniamy?

Istnieje kilka rodzajów nadwrażliwości i nie każda z nich ma charakter alergiczny. Ustalenie właściwego rozpoznania bywa trudne, dlatego przed wizytą u lekarza, warto dokładnie spisać swoje objawy, a także czynniki, które zdają się je wywoływać. Zasadniczo wyodrębnić można nieimmunologiczne rodzaje nietolerancji pokarmowej, takie jak np. nietolerancja laktozy oraz reakcje immunologiczne o charakterze alergii. Tutaj również można wyodrębnić kilka schorzeń. Podstawą do takiego podziału jest obecność u pacjenta przeciwciał odpornościowych klasy IgE.

Najczęstsze alergeny – alergie krzyżowa

Pokarmami, które uczulają nas najczęściej są ryby, owoce morza, orzechy oraz niektóre warzywa. Niestety istnieje zjawisko tzw. alergii krzyżowej. Oznacza to, że osoba uczulona na daną substancję (niekoniecznie pokarm), może mieć objawy alergii także po spożyciu innych pokarmów, zawierających podobne do siebie budową chemiczną alergeny. Dla przykładu: objawy alergii jamy ustnej po spożyciu niektórych warzyw i owoców często są wywołane przez reakcję krzyżową z pyłkami roślin, na które chory jest uczulony. Najbardziej typowe są zespoły objawów, takie jak np. zespół selerowo-marchwiowo-byliczo-przyprawowy lub zespół brzozowo-jabłkowo-orzechowy.

Uczulające warzywa

Spośród warzyw, alergię pokarmową najczęściej wywołują:

  • seler – uczula najczęściej osoby, borykające się z alergią na pyłki roślin;
  • marchew – objawy alergii na marchewkę to najczęściej tzw. alergia jamy ustnej (OAS) – uczucie szczypania, mrowienia języka, warg, drapanie w gardle, rzadziej chrypka, niestety również często występuję u uczulonych na pyłki roślin, a zwłaszcza brzozę;
  • ziemniak – alergeny zawarte w ziemniakach są termolabilne, oznacza to, że alergeny ulegają inaktywacji pod wpływem wysokiej temperatury. W konsekwencji alergia kontaktowa na ziemniaki może dotyczyć osób przyrządzających posiłki, mających styczność z surowym warzywem;
  • banan – zawiera duże ilości histaminy;
  • cebula – uczulenie na cebulę jest sporadyczne, należy ona do rzadszych alergenów, tym niemniej również może reagować krzyżowo u osób z wziewnymi alergiami sezonowymi. Nietolerancja cebuli zwykle jest spowodowana jej ciężkostrawnością.

Objawy alergii pokarmowych

Symptomy nadwrażliwości mogą być rozmaite i niekoniecznie ograniczone do przewodu pokarmowego, chociaż rzeczywiście większość, bo aż 50-80% objawów dotyczy układu trawiennego. Po spożyciu alergenu możemy doświadczyć nudności, wymiotów, bólów brzucha, biegunki czy objawów refluksu. Typowo objawom pokarmowym towarzyszą także zmiany skórne (20-40%), takie jak pokrzywka obrzęk naczynioruchowy albo atopowe zapalenie skóry oraz zaburzenia układu oddechowego (10-25%) – alergiczny nieżyt nosa, astma. Rzadszym zjawiskiem, ale jednocześnie najbardziej niebezpiecznym, są zaburzenia układu krążenia przebiegające pod postacią wstrząsu anafilaktycznego. Jest to sytuacja bezpośredniego zagrożenia życia, wymagająca natychmiastowej interwencji.

Jak rozpoznać alergię pokarmową?

Tak zwanym „złotym standardem” w rozpoznawaniu alergii pokarmowej jest metoda podwójnie ślepej próby z placebo. Polega ona na losowym podaniu pokarmu podejrzanego o powodowanie objawów, na zmianę z identycznie wyglądającym i smakującym placebo. Ważne jest, że ani lekarz przeprowadzający badanie, ani osoba badana nie wiedzą, kiedy podawany jest pokarm, a kiedy placebo. Ponadto istnieje szereg badań pomocniczych w postaci badań laboratoryjnych krwi czy testów skórnych.

Leczenie alergii pokarmowej

Niestety jedynym skutecznym sposobem leczenia uczulenia na pokarmy jest dieta eliminacyjna, polegająca na usunięciu alergizującego pokarmu z jadłospisu. Niebywale istotne jest również wyedukowanie pacjenta w zakresie rozpoznawania wczesnych objawów alergii oraz leczenia reakcji anafilaktycznych. Osoby, które przeżyły już epizod ciężkiej reakcji alergicznej, powinny zawsze mieć przy sobie ampułkostrzykawkę z adrenaliną do samodzielnego podania.

(Odwiedzono: 1013 razy, w tym dzisiaj: 6)