Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – co to jest ZZSK?

Czym jest to ZZSK? Jakie przyczyny je powodują? Czy można temu skutecznie zaradzić?

Woman sitting on a table while touching her back in a medical room

© Depositphotos.com

Problemy z kręgosłupem należą do tych najbardziej uciążliwych w codziennym funkcjonowaniu, często bowiem ograniczają możliwości ruchowe, utrudniając wykonywanie najprostszych czynności. Niekiedy nawet najmniejszy ruch powoduje odczuwaną bolesność. Taką dolegliwością jest np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – dokuczliwe i unieruchamiające organizm. Czym jest to schorzenie? Jakie przyczyny je powodują? Czy można temu skutecznie zaradzić?

ZZSK – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Ta przewlekła choroba zapalna stawów nosi miano zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, niekiedy nazywanego zamiennie chorobą Bechterewa lub ukrywającego się pod skrótem ZZSK. Może przybrać formę łagodną lub bardzo ciężką, w której dochodzi do zespoleń kostnych, finalnie prowadzących do ograniczenia ruchomości. Nasilenie często zmienia się w trakcie przebiegu choroby. Niekiedy schorzenie przenosi się na inne stawy (objawiając się m.in. zapaleniem stawów krzyżowo-biodrowych) oraz na inne narządy (oczy, płuca, serce). W fizjonomii człowieka o chorobie informuje pochylenie sylwetki do przodu (tzw. kifoza), a w efekcie bardzo duża niesprawność(1).

Stany zapalne kręgosłupa – gdzie szukać przyczyn i jak rozpoznać objawy?

Współczesna medycyna nie wskazuje precyzyjnie na przyczynę występowania tego schorzenia. Zazwyczaj diagnozuje się tę chorobę jako efekt współwystępowania kilku czynników (uwarunkowań genetycznych, zaburzeń układu odpornościowego, zakażeń bakteryjnych). Najczęstszy pierwszy objaw bezpośrednio wiąże się z obszarem zajętym chorobą – dokuczliwy staje się ból krzyża, narastający wraz z nasilaniem choroby. Stosunkowo łatwo go rozpoznać – nie ustaje w spoczynku, nasila się w trakcie snu – wybudzając z niego, częściowo się zmniejsza pod wpływem aktywności fizycznej. Na tym wczesnym etapie choremu towarzyszy poczucie zmęczenia, rozdrażnienia, wynikające z walki organizmu ze stanem zapalnym. Bardzo rzadko w tym stadium występują bóle ulokowane w innych miejscach, związane z zapaleniem stawów – biodrowego, skokowego, kolanowego. Stopniowo rozwijające się schorzenie przenosi się na wyższe partie kręgosłupa, rodząc problem z odwracaniem głowy do tyłu, odczuwaniem bólu przy głębokim wdychaniu powietrza, kaszlu, kichaniu. Pojawiają się trudności w sięganiu na wysoką półkę, wstawaniu z krzesła czy podłogi. W najbardziej postępującym stadium choroby dochodzi do całkowitej utraty ruchomości, niekiedy wręcz inwalidztwa, w którym poruszanie się jest całkowicie niemożliwe, ciało się zniekształca, przykurczają się inne stawy. U około 30% przypadków chorych diagnozuje się obwodową postać ZZSK, kiedy obrzęki, bóle i ograniczenia ruchomości występują w innych stawach (np. w biodrach, kolanach)(1).

Zdiagnozowano u Ciebie ZZSK? Co robić?

Zaobserwowanie u siebie możliwych objawów ZZSK wymaga szybkiej interwencji reumatologa, który na pewno zaleci wykonanie RTG stawów krzyżowo-biodrowych, czasem także tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Ponadto, w takiej sytuacji wykonuje się również badania laboratoryjne (morfologia krwi, wskaźniki stanu zapalnego, markery genetyczne). Postawienie końcowej diagnozy skutkuje dobraniem metody leczenia. Może ono przybrać formę farmakologiczną, w której rekomenduje się przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków biologicznych, przeciwbólowych, steroidów. Leczenie niefarmakologiczne z kolei wskazuje na konieczność podjęcia konkretnej aktywności ruchowej, stosowanie różnych technik (termoterapii, ultradźwięków, itp.), zaprzestania palenia papierosów, podjęcie odpowiedniej diety. Niekiedy niezbędna jest interwencja chirurgiczna, w trakcie której dokonuje się wymiany chorego stawu na protezę lub operuje się kręgosłup(1).

Masz ZZSK? Uważaj na siebie!

Warto byś w codziennym życiu zwracała uwagę na proste czynności, takie jak: spanie na twardym materacu na małej poduszce, podkładanie poduszki pod kręgosłup w sytuacji dłuższego przebywania w pozycji siedzącej, unikanie dźwigania ciężkich przedmiotów, podnoszenie czegoś poprzez kucanie i używanie mięśni brzucha a nie pochylanie się, noszenie wygodnego obuwia. Unikaj sytuacji, które niosą ryzyko upadku – brania leków uspokajających, spożywania alkoholu w nadmiarze, uprawiania sportów kontaktowych(1).

Bibliografia:

1. Guła Z, Korkosz M. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. http://reumatologia.mp.pl/choroby/65977,zesztywniajace-zapalenie-stawow-kregoslupa Data dostępu: 24.10.2016.

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji: