Spiralna wkładka domaciczna – hormonalna i zwykła. Jak działa ta metoda antykoncepcji?

Wkładka antykoncepcyjna - czy warto?

© Depositphotos.com

Wkładka domaciczna to jedna z najskuteczniejszych metod antykoncepcji. Oprócz wielu zalet, ma jednak pewne wady, o których koniecznie powinnaś pamiętać.

Pierwsze wkładki pojawiły się już w starożytności. W swojej praktyce stosował je Hipokrates, który by zapobiec ciąży, wprowadzał do macic swoich pacjentek krążki z różnych materiałów. Przypadki użycia spirali antykoncepcyjnych notowano także w średniowieczu, a surowce z których je wykonywano, z dzisiejszej perspektywy wydają się co najmniej zaskakujące. Perski lekarz Avicenna wykorzystywał w tym celu bowiem korzenie mandragory lub… macki ośmiornicy.

Znaną dziś formę wkładka antykoncepcyjna zyskała na początku XX wieku. Przełomem okazał się wynalazek Ernsta Grafenberga, który opracował wkładkę składającą się z pierścienia z metalu szlachetnego i jedwabnej nici. Pierścień Grafenberga zapobiegał wprawdzie niechcianym ciążom, ale powodował przy tym mnóstwo skutków ubocznych. Pod koniec lat pięćdziesiątych srebro lub złoto zastąpiono więc tworzywem sztucznym, dzięki czemu ograniczono ryzyko zakażeń wywoływanych przez wkładki domaciczne.

Jak działa wkładka domaciczna?

Wbrew pozorom wkładki rzadko mają kształt spirali. Częściej przypominają zaś literę T, Y lub S, dzięki czemu lepiej dopasowują się do światła macicy i rzadziej wypadają. Wszystkie działają drażniąco na błonę śluzową macicy, wywołując w drogach rodnych lekki stan zapalny. W przeciwieństwie do poważnych zakażeń, stan spowodowany obecnością wkładki wewnątrzmacicznej nie wiąże się z obecnością bakterii – jest więc bezpieczny dla zdrowia pacjentki.

Jego konsekwencją jest zaś zmiana konsystencji śluzu, który, stając się gęstszy, utrudnia plemnikom dotarcie do komórki jajowej. W wyniku stanu zapalnego w drogach rodnych pojawia się też więcej białych krwinek, które zabijają większość plemników. Dla działania spirali domacicznej duże znaczenie mają ponadto jej ramiona, które blokują drogę męskim komórkom rozrodczym.
Produkowane dziś spirale antykoncepcyjne nie ograniczają się jednak do działania mechanicznego. By zwiększyć ich skuteczność, wzbogaca się je substancjami o działaniu plemnikobójczym lub hormonami. Najczęściej stosowana jest miedź, które działa toksycznie na plemniki i komórki jajowe, a ponadto minimalizuje ryzyko wystąpienia zakażeń. W aptekach znajdziesz też spirale antykoncepcyjne wyposażone w pojemnik, który każdego ranka uwalnia odpowiednią dawkę hormonów – progesteronu lub lewonorgestrelu. Ich działanie polega na zagęszczeniu śluzu szyjkowego i tym samym zamknięciu drogi plemnikom.

Zalety spirali antykoncepcyjnej

Największą zaletą wkładek domacicznych jest na pewno ich skuteczność. Dla niewzbogaconej spirali wskaźnik Pearla wynosi 0,6, ale zawartość miedzi lub hormonów zwiększa jej efektywność aż do 0,1. Jest to więc metoda chroniąca przed ciążą równie dobrze, co nowoczesne, dwuskładnikowe pigułki antykoncepcyjne.
Decydując się na spiralę, nie musisz jednak być tak regularna, jak w przypadku tabletek. Po jej założeniu możesz bez obaw cieszyć się seksem przynajmniej przez dwa lata, chociaż niektóre modele działają nawet pięć lat. Tę metodę docenią też panowie, bo – w przeciwieństwie do prezerwatywy – wkładki wewnątrzmaciczne nie psują nastroju w sypialni.

Spirala domaciczna – dla kogo?

Mimo wielu zalet wkładki wewnątrzmaciczne nie mogą być używane przez wszystkie kobiety. Przeciwwskazaniem do jej stosowania jest przede wszystkim nietypowa budowa macicy lub predyspozycje do poronień. W takich przypadkach spirala prawdopodobnie nie będzie pewnie trzymała się w macicy, co obniży jej skuteczność. Na jej założenie lekarz nie zdecyduje się również, jeśli stwierdzi nadżerki lub inne zmiany w drogach rodnych – zwłaszcza nowotworowe.

Mimo tego, że wkładka powinna zmniejszać płodności, nie zaleca się stosowania jej u kobiet, które jeszcze nie rodziły, a planują to zrobić. Założenie spirali powinnaś też przemyśleć, jeśli cierpisz na anemię lub niedokrwistość. Decyzję o wyborze tej metody zawsze należy skonsultować z ginekologiem, który skieruje Cię na odpowiednie badania.

Źródła:
1. World Health Organization, The intrauterine device (IUD) – worth singing about w: Progress in Reproductive Health Research, 2002
2. L. Marianowski, Z. Lew-Starowicz, Antykoncepcja współczesna, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1990
3. A. Horak, Antykoncepcyjne działanie wkładki wewnątrzmacicznej (IUD) w świetle badań naukowych, Krakowskie Towarzystwo Świadomego Macierzyństwa, Kraków 1988
4. L. Speroff, P.D. Darney, Special uses of oral contraception: emergency contraception, the progestin-only minipill. A clinical guide for contraception (edycja 5), Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia, s. 153–166
5. T. Opala, Ginekologia – podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze
  • lili s

    wszystkie metody antykoncepcji związane z hormonami wiążą się z powstawaniem skutków ubocznych, dlatego ja stosując pigułki antykoncepcyjne biorę osłonowo harmonellę, jest polecana przez Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą, a także przez ginekologów bo mnie właśnie mój lekarz ją polecił i już teraz nie obawiam się tak skutków ubocznych biorąc pigułki, oczywiście cały czas pozostaję pod kontrolą lekarza ginekologa