PCOS – zespół policystycznych jajników – objawy i sposoby leczenia

Jakie są objawy i jak leczyć?

© Depositphotos.com

Nieregularne miesiączki, nadwaga, trudny do zwalczenia trądzik, nadmierne owłosienie ciała (wąsik, włoski wokół brodawek, owłosione uda czy plecy) mogą być objawami zespołu policystycznych jajników (PCOS), choroby, która utrudnia, a czasem nawet uniemożliwia zajście w ciążę. Schorzenie, jeśli jest wcześnie wykryte, nie zaprzepaszcza szansy na cieszenie się macierzyństwem.

Pęcherzyki w jajnikach – skąd się biorą?

Wymienione objawy mogą mieć wspólną przyczynę – nadmiar androgenów, czyli męskich hormonów w organizmie kobiety, a tym samym niedostatek estrogenu i przede wszystkim progesteronu, odpowiadających za regulację cyklu miesiączkowego. Prawidłowo funkcjonujący organizm kobiety raz w cyklu menstruacyjnym wypuszcza z jajnika jedną dojrzałą komórkę jajową. Komórki dojrzewają w tzw. pęcherzykach Graafa, które regularnie pękają. Jeśli brakuje żeńskich hormonów, dojrzewanie komórki jajowej zostaje przerwane – nie zostaje wypuszczona do jajowodu, a tym samym nie następuje owulacja. Stąd wydłużone, a czasem nawet bardzo nieregularne cykle. Kiedy w kolejnych miesiącach sytuacja się powtarza, następne pęcherzyki w jajnikach wzrastają, ale nie pękają, zmiany te będą widoczne na obrazie USG właśnie jako jajniki policystyczne, wyglądające jak otoczone wianuszkiem koralików.

Policystyczne jajniki a ciąża

W zespole policystycznych jajników do owulacji nie dochodzi wcale lub bardzo trudno przewidzieć, w którym dniu cyklu ona nastąpi. Tym samym starania o dziecko mogą przypominać loterię. Jeśli lekarz ginekolog-endokrynolog stwierdził u Ciebie lub podejrzewa policystyczne jajniki, a nie masz jeszcze 25 lat, Twoje szanse na zajście w ciążę bez leczenia nie są jeszcze małe. W tej sytuacji, jeśli brałaś pod uwagę macierzyństwo w najbliższym czasie, nie powinnaś zwlekać z rezygnacją z zabezpieczenia. Im jesteś starsza, tym trudniej wyregulować cykl i wywołać owulację. Leczenie PCOS jest oparte na wielomiesięcznej, a czasem nawet wieloletniej terapii hormonalnej oraz zmianie trybu życia. Dlatego rozpoczęcie kuracji może wiązać się ze znacznym opóźnieniem pojawienia się na świecie dziecka.

Dieta w zespole policystycznych jajników – dlaczego warto schudnąć?

Choć nadwaga nie jest kluczową przyczyną zespołu policystycznych jajników, pozbycie się zbędnych kilogramów może okazać się niezwykle istotne w leczeniu schorzenia. Zdecydowana większość kobiet, które cierpią na wielotorbielowatość jajników, to osoby otyłe. Nadwaga zaś zwiększa zaburzenia gospodarki hormonalnej, w tym wzmaga produkcję androgenów oraz insuliny. Ponadto, jeśli uda Ci się schudnąć, zmniejszysz prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę ciężarnych. Najczęstszym typem nadwagi, występującym u kobiet z chorobą jajników policystycznych, jest otyłość brzuszna oraz dotycząca niskich partii ciała, typowa dla mężczyzn. Warto zatem zmniejszyć ilość dostarczanych cukrów oraz tłuszczów na rzecz warzyw – zdrowe nawyki żywieniowe to także inwestycja w prawidłowy rozwój dziecka, o które się starasz.

Leczenie PCOS – trudne, ale możliwe

Jeśli od wielu miesięcy bezskutecznie starasz się o dziecko, albo masz za sobą kilka poronień w pierwszych tygodniach ciąży, prawdopodobnie należy wdrożyć leczenie. Preparaty hormonalne oparte na progesteronie uniemożliwią wzrost kolejnych pęcherzyków w jajnikach, pozwalają tym samym pozbyć się z organizmu nadmiaru produkowanych przez nie androgenów. W zależności od stadium zaawansowania objawów PCOS, a także Twojego wieku, długość przyjmowania leków wstrzymujących owulację, należących do antykoncepcyjnych, może się znacznie różnić. Często wystarczy tylko kilka miesięcy, dzięki którym można osiągnąć efekt „odbicia” po odstawieniu progesteronu i wywołać owulację. Należy jednak pamiętać, że PCOS jako zespół zaburzeń hormonalnych wymaga także baczniejszej niż zazwyczaj obserwacji ciąży, z uwagi na zwiększone ryzyko poronienia.

PCOS a ciąża – wypróbuj testy owulacyjne

Zespół policystycznych jajników, hamujący owulację, dotyka nawet 10-15% kobiet w wieku rozrodczym3. Staje się tym samym najczęstszą przyczyną trudności z zajściem w ciążę. Jeśli lekarz jeszcze nie wprowadził u Ciebie leczenia hormonalnego, skorzystaj z dostępnych na rynku testów owulacyjnych – dzięki nim dowiesz się, czy owulacja już nastąpiła, czy jeszcze nie. Będzie to także informacja dotycząca tego, czy rzeczywiście Twoje jajniki są całkowicie niezdolne do doprowadzenia komórki jajowej do dojrzałości owulacyjnej.

Źródła:
1. Położnictwo i ginekologia, Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, t. 2, s. 705
2. Jarosław Kozakowski, Michał Rabijewski, Wojciech Zgliczyński, Zależność między masą tłuszczu brzusznego i gynoidalnego a wskaźnikami metabolicznymi i stężeniem androgenów u otyłych kobiet z PCOS, „Postępy Nauk Medycznych” 11/2012, s. 837-842
3. Aleksandra Kruszyńska, Jadwiga Słowińska-Srzednicka, Postępy w rozpoznawaniu i leczeniu zespołu policystycznych jajników, „Postępy Nauk Medycznych” 3/2008, s. 148-153
4. Małgorzata Gajewska, Patogeneza zespołu policystycznych jajników PCOS, „Nowa Medycyna” 8/2000, (dostęp elektroniczny http://www.czytelniamedyczna.pl/1434,patogeneza-zespolu-policystycznych-jajnikow-pcos.html)

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Komentarze