Marskość wątroby – jakie są przyczyny, skutki i metody leczenia?

Dowiedz się, jak żyć z chorobą.

© Depositphotos.com

Marskość wątroby to choroba, która potrafi rozwijać się latami. Nieumiarkowane picie alkoholu najczęściej przyczynia się do jej rozwoju. Zdarza się, że sprzyjają jej i inne schorzenia, np. wirusowe zapalenie wątroby typu B i C. Dlatego już dziś zasięgnij informacji, jak dbać o wątrobę, by ustrzec się niebezpiecznej przypadłości lub też jak leczyć marskość, gdy się pojawi?

Wątroba – narząd, o który musisz się troszczyć

Marskości wątroby, inaczej zwłóknienia, nie da odwrócić, więc nie lekceważ profilaktyki. Zdiagnozowaną chorobę, która już rozwija się w organizmie, można jedynie spowolnić. Wątroba to niezwykle istotny narząd, w którym przebiega ok. 5 tys. reakcji chemicznych – stąd jej przydomek: „chemiczna fabryka”. Dzięki jej pracy szkodliwe produkty przemiany materii zmieniają się w niegroźne związki, które wydala się z moczem albo kałem. W wątrobie produkowana jest żółć konieczna do trawienia lipidów. Gromadzą się tu żelazo, miedź oraz witaminy A, D i B12. Działanie wątroby pozwala przekształcić glukozę w glikogen, który się magazynuje i używa, gdy organizm odczuwa jego niedobór. Organ wytwarza też wybrane białka i heparynę – enzym, który odpowiada za właściwe krzepniecie krwi 1. To wspaniały i skomplikowany narząd, który ma zdolność autoregeneracji. Dbaj o niego, byś nie „zapracowała” na martwicę wątroby.

Co wywołuje marskość wątroby?

Najłatwiej uszkodzeniu ulega wątroba alkoholika, jednak „napoje wyskokowe” to tylko jeden z wielu wrogów narządu. Mimo to aż 15 proc. osób, które przez dekadę spożywają alkohol nałogowo, zapadnie na marskość 2. Wysokoprocentowe trunki hamują metabolizm tłuszczów, białek i cukrów, co prowadzi do stopniowego niszczenia wątroby. Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (WZW C) również służy rozwojowi choroby – 20 proc. chorych zapada na przewlekłe zapalenie miąższu wątrobowego 3. Skutkuje to licznymi uszkodzeniami i niestety, kończy się zwłóknieniem wątroby. Nieco rzadziej przyczynę schorzenia stanowi WZW typu B. W grupie ryzyka są przede wszystkim pacjenci z niewydolnością prawej komory serca. Zastój krwi w dolnych partiach organizmu nieraz sprzyja martwicy narządu.

Na marskość wątroby wpływają inne choroby, zwłaszcza o podłożu genetycznym. Czasem prowadzi do niej stłuszczenie wątroby, które pojawia się przy cukrzycy, chorobie wieńcowej i otyłości. Miąższowi wątrobowemu szkodzi duża ilość żółci, która gromadzi się w organie, gdy przewody żółciowe ulegną zamknięciu. Zdarza się, że wątroba pada ofiarą autodestrukcji – kiedy organizm produkuje przeciwciała, które mają ją uszkodzić. Dotychczas w pełni nie wyjaśniono mechanizmów takiego niszczycielskiego działania, skierowanego przeciw własnemu narządowi 4.

W końcu atakowane komórki wątroby, hepatocyty, obumierają. Zamiast nich pojawia się tkanka łączna, która znacznie utrudnia krążenie krwi. Proces można tylko zahamować i starać się przeciwdziałać groźnym powikłaniom. Wśród niepożądanych skutków wymienia się cukrzycę typu 2, insulinooporność czy tzw. nadciśnienie wrotne.

Marskość wątroby – dieta, która jej zapobiega

Nie dopuszczaj do bólu wątroby po alkoholu – najlepiej zrezygnuj z niebezpiecznych używek. W swoim codziennym menu staraj się jak najczęściej zastępować tłuszcze zwierzęce roślinnymi. Na stałe wprowadź do jadłospisu ryby i owoce morza – w ten sposób zadbasz nie tylko o wątrobę, ale i o serce. Nie kupuj produktów, które zawierają barwniki, konserwanty czy polepszacze. Jedz systematycznie, o stałych porach – serwuj sobie niewielkie porcje. Nie pozwól, by waga wskazywała za dużo kilogramów – nadwaga i otyłość sprzyjają martwicy wątroby 5. Nie zapominaj też o codziennej gimnastyce lub dowolnej formie ruchu – byle regularnej. Szczep się, kiedy to możliwe – istnieją skuteczne szczepionki na żółtaczkę typu A i B, jednak wciąż brak szczepionki na WZW C.

Jak leczyć wątrobę?

„Lekarz od wątroby”, czyli hepatolog, by postawić diagnozę, najpierw skieruje Cię na badania krwi. Zwykle uzupełni je badaniami obrazowymi, a więc np. USG, tomografią komputerową, scyntygrafią czy rezonansem magnetycznym. Może zdarzyć się, że zaordynuje też biopsję wątroby – pobranie wycinka tkanek, który podda dalszym analizom. Przebieg leczenia wątroby ustala się na podstawie oceny stanu narządu. W doborze optymalnej terapii pomaga również określenie przyczyny rozwoju schorzenia. Jeśli marskość wątroby wywołała żółtaczka, na ogół ordynuje się podawanie Interferonu. Gdy organizm sam się niszczy i produkuje przeciwciała unicestwiające tkanki wątrobowe, zazwyczaj lekarz zaleca kortykosteroidy. Nieraz martwica tworzy się na skutek genetycznej choroby Wilsona 6, podczas której w organach zbiera się za dużo miedzi. Wtedy specjalista przepisuje leki, które przeciwdziałają magazynowaniu się pierwiastka.

Nie zapominaj o drogocennej wątrobie – nawet kiedy czujesz się świetnie i nic Ci nie dolega. Dbaj o siebie na każdym etapie życia i uczyń wszystko, by nie stracić zdrowia.

1. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski, Interna Szczeklika : podręcznik chorób wewnętrznych 2012, Medycyna Praktyczna, Kraków 2012, s. 1065-1077
2. Zakład Pielęgniarstwa Klinicznego i Rehabilitacyjnego PAM, http://www.google.pl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=16&cad=rja&uact=8&ved=0CEQQFjAFOAo&url=http%3A%2F%2Fwww.pum.edu.pl%2F__data%2Fassets%2Fpowerpoint_doc%2F0003%2F82911%2Fmarskosc-watroby.ppt&ei=sMWGVYaYGau9ygP57ZW4AQ&usg=AFQjCNFfcEP8s3VrHN6v4p9kQrQCR3COOg&sig2=-3i5yLpS60f3BY4JY1cWAA, dostęp: 21.06.2015
3. Jw.
4. Medycyna Praktyczna, http://gastrologia.mp.pl/choroby/watroba/50969,marskosc-watroby.html, dostęp: 21.06.2015
5. Jw.
6. Zakład Pielęgniarstwa Klinicznego i Rehabilitacyjnego PAM, jw.

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Zobacz także