Lampy kwarcowe – lecznicze zastosowanie promieniowania UV

Promieniowanie ultrafioletowe wywiera pozytywny wpływ na regenerację naskórka...

© Depositphotos.com

Lampy kwarcowe służą do naświetleń – miejscowych lub ogólnych. Wykorzystują promienie UV (niewidzialne), które może pozytywnie oddziaływać na procesy mineralizacji kości i wykazywać właściwości bakteriobójcze. Promieniowanie ultrafioletowe wywiera pozytywny wpływ na regenerację naskórka, poprawia ukrwienie skóry i zmniejsza jej podatność na infekcje. Zwykle pierwsze naświetlania trwają minutę, a później, sukcesywnie wydłuża się ten czas. Rozważa się stosowanie zabiegów u pacjentów z zakażeniami skóry o etiologii bakteryjnej, owrzodzeniami i odleżynami, a także u chorych na osteoporozę. (1)

Kiedy stosuje się promieniowanie UV?

Promieniowanie UV – zwane ultrafioletowym lub nadfioletowym – tworzą fale elektromagnetyczne. Ze względu na zakres promieniowania dzieli się je na promieniowanie UVA, UVB i UVC, promieniowanie bliskie oraz dalekie, długie i krótkie. Lampa kwarcowa emituje promieniowanie o różnych zakresach i natężeniach. U niektórych pacjentów zabiegi naświetlania łączy się z farmakoterapią, czyli podawaniem specjalnych leków – fotouczulaczy, które uczulają tkanki na działanie światła. (2,3)

Promieniowanie UV wykorzystuje się m.in. w terapii odleżyn i niektórych schorzeń dermatologicznych (jak łuszczyca czy bielactwo nabyte). W przypadku odleżyn stosuje się przede wszystkim promieniowanie UVC, które pobudza gojenie, rozwój komórek skóry i wykazuje właściwości bakteriobójcze. (2)

Kiedyś lecznicze zastosowanie lamp kwarcowych obejmowało też syntezę witaminy D (która zachodzi pod wpływem promieni ultrafioletowych) oraz terapię trądziku. Dziś w takich przypadkach zaleca się farmakoterapię, która wiąże się z niższym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. (2)

Efekty naświetlań lampą kwarcową (2)

Promieniowanie ultrafioletowe daje specyficzne efekty fotochemiczne. Zbyt mała ilość naturalnego promieniowania UV może negatywnie oddziaływać na zdrowie, zwłaszcza prowadzić do niedoborów witaminy D. Jednak wpływ sztucznego promieniowania w pewnych przypadkach powoduje uszkodzenia skóry, a nawet przyczynia się do rozwoju chorób nowotworowych.

Skutki oddziaływania promieni UV można podzielić na:
– nagłe i długotrwałe;
– pożądane (o charakterze terapeutycznym lub profilaktycznym) oraz niepożądane, czyli szkodliwe dla organizmu.

Nagłe efekty promieniowania UV obejmują m.in. rumień fotochemiczny (pojawia się kilka godzin po zakończeniu naświetlania), opaleniznę, pogrubienie naskórka, zapalenie spojówek oraz zainicjowanie syntezy witaminy D. Na skutki długotrwałe składają się: profilaktyka demineralizacji kości, profilaktyka krzywicy, szybszy postęp procesów starzenia skóry oraz zachorowania na nowotwory skóry.

Zabiegi naświetlania UV – zalecenia i przeciwwskazania (2)

Dawka promieniowania UV jest określana indywidualnie, w oparciu o wynik tzw. próby rumieniowej. W jej ustalaniu bierze się też pod uwagę inne czynniki, w tym rozmiar powierzchni skóry, która ma zostać poddana zabiegom, wrażliwość i typ skóry. W czasie naświetlań należy trzymać się zaleceń specjalistycznych i pamiętać o ochronie innych części ciała (niepoddawanych zabiegom) przed działaniem promieni UV – powinno się przede wszystkim zabezpieczać przed nim oczy.

leczniczych właściwości promieniowania ultrafioletowego nie mogą korzystać osoby z alergią na UV, pacjenci z toczniem rumieniowatym, ostrymi chorobami skóry, po przeszczepach skóry, a także z rumieniem fotochemicznym oraz uszkodzeniami skóry wynikającymi z działania promieniowania jonizującego. Przeciwwskazaniem do naświetlań całego ciała jest również gorączka.

Lampa kwarcowa – relikt przeszłości?

Właściwości promieniowania UV wykorzystywane są w ramach helioterapii, która cieszyła się dużym zainteresowaniem w XIX stuleciu. Kiedy pojawiły się sztuczne promienniki – lampy kwarcowe – zaczęto stosować je w terapii gruźlicy, krzywicy i chorób skóry; znano też działanie bakteriobójcze promieni, a zjawisko luminescencji stosowano w diagnostyce. Dziś po promieniowanie ultrafioletowe sięga się znacznie rzadziej – metoda nie zawsze ma uzasadnienie naukowe, poza tym zastępuje się ją leczeniem farmakologicznym, w tym antybiotykoterapią. (2)

1. Helbin J., Kolarzyk E. Czynniki fizykalne wykorzystywane w metodach lecznictwa uzdrowiskowego. Probl Hig Epidemiol. 2006;87(3):166-171
2. Płaszewski M. Naświetlanie promieniami UV. https://rehabilitacja.mp.pl/fizykoterapia/leczenie-swiatlem/130236,naswietlanie-promieniami-uv Data dostępu: 5.12.2016
3. Choromańska A., Kulbacka J., Saczko J. Terapia fotodynamiczna – założenia, mechanizm, aplikacje kliniczne. Nowa Medycyna. 2013;1:26-30



Użytkownicy trafili tutaj szukając: lampa kwarcowa a niepłodność

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji: