Koenzym Q10 – co to jest, jak działa i jakie są źródła występowania koenzymu Q10?

Jakie właściwości ma koenzym Q10 i kiedy może brakować go w ustroju?

© Depositphotos.com

Koenzym Q10 (ubichinon, witamina Q10) jest związkiem naturalnie występującym w organizmach ludzi i zwierząt. Słynie głównie z właściwości antyoksydacyjnych, wiele badań wskazuje także na jego skuteczność terapeutyczną w niektórych stanach chorobowych, kiedy dochodzi do jego niedoboru. Jakie właściwości ma koenzym Q10 i kiedy może brakować go w ustroju?

Koenzym Q10 – co to jest i jakie pełni funkcje?

Koenzym Q10 jest związkiem, którego budowa przypomina strukturalnie witaminy E i K. Obecny jest we wszystkich komórkach ustroju, gdyż te potrzebują go do wzrostu i regeneracji. Witamina Q10 pełni w organizmie funkcje antyoksydacyjne, czyli chroni przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, a także współdziała z enzymami w celu usprawnienia procesów metabolicznych i stymuluje układ odpornościowy. Co ważne, koenzym Q10 stanowi istotne ogniwo w łańcuchu oddechowym i procesie wytwarzania energii. Jego właściwości sprawiają, że może być wykorzystywany w terapii chorób, wynikających z niedostatecznej podaży energii lub działania wolnych rodników. (1,2)

Koenzym Q10 – gdzie występuje?

Nietrudno jest znaleźć naturalne źródła koenzymu Q10. Występuje on dosyć powszechnie, w szczególności w pokarmach pochodzenia zwierzęcego. Jego dobrymi źródłami są: wołowina, wątróbka wieprzowa, szynka wieprzowa, mięso renifera, kurczak, tuńczyk, śledź, pstrąg, a wśród produktów roślinnych wysoką zawartością Q10 cechuje się olej rzepakowy. Mniejsze stężenie koenzymu znajdziemy w czarnych porzeczkach, kalafiorze, grochu, jogurcie, fasoli czy marchwi. Witamina Q10 jest jednak składnikiem wszystkich komórek roślinnych i zwierzęcych. Ponieważ koenzym ten rozpuszcza się w tłuszczach, jest lepiej przyswajany w ich obecności.(1,3)

Kto może mieć zwiększone zapotrzebowanie na koenzym Q10?

Niedobór koenzymu Q10 może występować u ludzi niedożywionych. Jego naturalna synteza wymaga obecności innych związków, między innymi witamin B2, B6, B12 oraz kwasu foliowego i pantotenowego, dlatego ważna jest ich odpowiednia podaż w diecie. Wyższe zapotrzebowanie na ów składnik może także występować u ludzi starszych, a także w sytuacji nadmiernego wysiłku fizycznego (u sportowców). Jego niedobór stwierdza się również w przypadkach: niewydolności wieńcowej, nadciśnienia, miażdżycy, AIDS, nowotworów, cukrzycy, migreny, chorób mięśni, układu nerwowego oraz innych problemów zdrowotnych. Objawy niedoboru nie są do końca określone, jednak jego niewystarczająca podaż skutkuje deficytem energii, co przekłada się na spadek kondycji organizmu. Niepokojącym symptomem może być pojawienie się cech zespołu przewlekłego zmęczenia, następnie zaś pojawiają się objawy ze strony organów, w których ma miejsce największy deficyt koenzymu, np. w obrębie układu krążenia.(1,3)

Czy istnieją przeciwwskazania do stosowania koenzymu Q10?

Na rynku dostępne są suplementy diety, np. kapsułki lub tabletkikoenzymem Q10, jednak w sytuacji, kiedy nie istnieje zwiększone zapotrzebowanie na ten związek, suplementacja nim nie jest konieczna. Niemniej, dotychczasowe opinie na temat bezpieczeństwa stosowania koenzymu Q10 są pozytywne i nie zaobserwowano jego toksycznego działania na organizm.(1) U osób stosujących ubichinon mogą jednak wystąpić nudności, ból brzucha, zawroty i bóle głowy, nadwrażliwość na światło, zgaga, zmęczenie, drażliwość czy zaczerwienienie skóry lub wysypka.(2) Pamiętaj, że sięganie po suplementy, szczególnie w wysokich dawkach, a także w przypadku, gdy chorujesz lub przyjmujesz leki, warto skonsultować z lekarzem.

Z historii koenzymu Q10

Koenzym Q10 został odkryty w roku 1957 przez Amerykanina Fredericka Crane’a i jego współpracowników. Badacze wyizolowali go z mitochondrium komórki mięśnia sercowego wołu. Jego obecność w różnych strukturach komórkowych sprawiła, że otrzymał miano ubichinon, czyli „wszechobecny chinon”.(4)

1. Pasternak K. Biochemia. Podręcznik dla studentów medycznych studiów licencjackich. Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2013; s. 148-150

2. Coenzyme Q10 – Topic Overview. http://www.webmd.com/heart-disease/heart-failure/tc/coenzyme-q10-topic-overview#1 Data dostępu: 5.12.2016

3. Siemieniuk E, Skrzydlewska E. Koenzym Q10 – biosynteza i znaczenie biologiczne w organizmach zwierząt i człowieka. Postepy Hig Med Dosw. 2005;59: 150-159

4. Buzała M, Janicki B. Rola koenzymu Q10 w organizmie ludzi i zwierząt. Med. Weter. 2012; 68(4): 214-217

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji:

Zobacz także