Kichanie w przeziębieniu – dlaczego nie powinno się powstrzymywać kichania?

Kichanie bardzo często towarzyszy infekcji wirusowej...

© Depositphotos.com

Kichanie to odruch czuciowo-ruchowy, który jest następstwem podrażnienia błony śluzowej nosa, pełni funkcję oczyszczającą drogi oddechowe. (1) Prowadzi do szybkiego usuwania elementów uszkadzających (w przypadku przeziębienia – drobnoustrojów) z błon śluzowych (2). Kichanie bardzo często towarzyszy infekcji wirusowej – przeziębieniu, podobnie jak katar, kaszel czy stan podgorączkowy. (3)

Kichanie – mechanizm odporności nieswoistej

Odporność nieswoista to szybka obrona przed zakażeniem – kichanie należy do jej mechanizmów, który – podobnie jak śluz i nabłonek rzęskowy – prowadzi do gwałtownego oczyszczenia dróg oddechowych z substancji drażniących i zapewnia szybką ochronę przed patogenami. Organizm potrafi rozpoznawać obce antygeny i w ten sposób może je eliminować (4,5)

Początek infekcji górnych dróg oddechowych często przebiega z wodnistą wydzieliną z nosa i kichaniem. Kichanie wiąże się z procesami zapalnymi, jakie toczą się w obrębie nosa i nosogardła i pobudzają receptory histaminowe nerwu trójdzielnego, który z kolei odpowiada za przewodzenie tego odruchu do mózgu. (6)

Nie wolno powstrzymywać kichania, żeby nie zaburzać działania tego szczególnego mechanizmu odporności nieswoistej. Hamowanie reakcji obronnej przeszkadza w usuwaniu szkodliwych czynników drażniących błonę śluzową. Należy przy tym pamiętać, że wirusy wywołujące przeziębienie przenoszą się głównie drogą kropelkową, więc nie powinno się kichać na inne osoby. Co gorsza, niektóre wirusy mogą przez kilka godzin przetrwać na przedmiotach codziennego użytku – po ich dotknięciu i przeniesieniu na dłoni do ust, oczu lub nosa również może dojść do zarażenia. Dlatego w okresie wzmożonych zachorowań należy przestrzegać zasad higieny, zwłaszcza rąk – ich częste mycie (ciepłą wodą z mydłem przez 15-30 sekund) ogranicza ryzyko rozprzestrzeniania się patogenów. (3)

A co może stać się, jeśli odruch kichania zostanie powstrzymany i drobnoustroje nie zostaną szybko usunięte z dróg oddechowych?

Atak wirusów

Błonę śluzową nosa pokrywa nabłonek i śluz. Na powierzchni komórek nabłonkowych znajdują się specjalne receptory – białka, które odpowiadają za kontakt z innymi komórkami. Niestety, niektóre z nich podstępne wirusy wykorzystują, by wniknąć do wnętrza komórki i „zmusić” ją do produkcji białek niezbędnych do namnażania patogenów (zamiast własnych). Proces nieuchronnie prowadzi do śmierci komórki, w konsekwencji uwalniają się wirusy, które mogą zakażać inne komórki. Jednak leukocyty potrafią sprawnie rozpoznawać i niszczyć zmienione komórki – czasem w ten sposób udaje się zdusić infekcję w zarodku. Jeśli „ofensywa” się nie powiedzie, zakażenie wkrótce zajmuje całą błonę śluzową nosa. (3)

Substancje wyzwalane przez leukocyty i rozpadłe komórki zwiększają przepuszczalność naczyń śluzówki i prowadzą do jej obrzęku. W rezultacie proces zapalny nasila się, liczba leukocytów atakujących zakażone komórki zwiększa się, a wydzielina z nosa staje się żółtawa lub zielonkawa. (3)

Należy pamiętać, że naczynia żylne i chłonne nosa łączą się z przestrzenią podoponową i podpajęczynówkową jamy czaszkowej, a także z zatoką jamistą, oczodołem i przestrzenią pozagardłową – to droga, którą mogą szerzyć się zakażenia. (1)

Gdy rozwinie się przeziębienie… (3)

Przeziębienie to infekcja wirusowa, która obejmuje objawy związane z zapaleniem błony śluzowej nosa, gardła i zatok przynosowych.

Dolegliwości pojawiają się dzień-dwa po zakażeniu. Do złego samopoczucia dołącza drapanie, pieczenie i uczucie suchości w jamie nosowej, które świadczą o ataku wirusów na komórki nabłonka. Zaczynasz więc kichać, masz katar, doskwiera Ci ból gardła, chrypka i kaszel (suchy lub wilgotny). Wydzielina z nosa z wodnistej zmienia się w gęstszą, ropną. Może wystąpić też stan podgorączkowy lub gorączka.

Po 3-4 dniach dolegliwości powinny stać się łagodniejsze – większość objawów przeziębienia utrzymuje się przez ok. tydzień.

Jak łagodzić objawy przeziębienia?

Zazwyczaj przeziębienie leczy się w domu, łagodząc objawy infekcji. W przypadku gorączki lub dolegliwości bólowych podaje się leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, zawierające ibuprofen (Ibupar) lub naproksen (Anapran) pomagają nie tylko uśmierzyć ból głowy, mięśni i stawów, ale zmniejszają też intensywność kichania. (3,8)

Zaleca się odpoczynek w łóżku i nawadnianie organizmu (zwłaszcza podczas gorączki), można także stosować inhalacje ciepłego, wilgotnego powietrza. Jeśli w drogach oddechowych zalega gęsta wydzielina, warto sięgnąć po leki rozrzedzające (mukolityczne). Leki obkurczające błonę śluzową nosa pomagają zapewnić zatokom prawidłową wentylację. (3) Wspomagająco na katar i stan zapalny nosa stosuje się Nozitix – wyrób medyczny, który łagodzi uczucie suchości i podrażnienia błony śluzowej oraz zmniejsza jej obrzęk.

To mózg mówi „A psik!”

Kichanie, czyli obronna reakcja organizmu, obejmuje głęboki wdech, po którym (przy otwartej głośni) następuje nasilony wydech. Substancje drażniące śluzówkę jamy nosowej oddziałują na zakończenia nerwowe, które przewodzą impuls do mózgu. (7) Odruchem kichania steruje ośrodek kichania, który znajduje się w pniu mózgu (6).

1. Ceypek T., Zakażenia górnych dróg oddechowych. Nos i zatoki przynosowe, w: Nauka o chorobach wewnętrznych, Orłowski T. (red.), PZWL, Warszawa 1990, t. V; s: 77-91
2. Czarnecka A. Funkcje rdzenia kręgowego. Odruchy warunkowe klasyczne (Pawłowa) i warunkowanie instrumentalne. http://www.igib.uw.edu.pl/~knbm/materialy/anna/fizjologia/rdzen_kreg.pdf Data dostępu: 28.11.2016
3. Mejza F. Przeziębienie. http://grypa.mp.pl/przeziebienie/61668,przeziebienie Data dostępu: 28.11.2016
4. Gruchała Niedoszytko M., Niedoszytko M. Mechanizmy odporności nieswoistej. Alergia Astma Immunologia. 2012;17(3):123-126
5. Adamczyk-Korbel M. Układ odpornościowy człowieka a probiotyki. Medycyna i Pasje. 2010;1:18-21
6. Kuchar E. Czy stosowanie ibuprofenu w celu skrócenia czasu utrzymywania się objawów przeziębienia (poza bólem i gorączką) jest uzasadnione? http://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.4.5.22 Data dostępu: 28.11.2016
7. Rożniatowski T. (red.), Mała encyklopedia medycyny, PWN, Warszawa 1979; s: 483-484
8. Fashner J., Ericson K., Werner S. Leczenie przeziębienia u dorosłych i dzieci. http://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/122066,leczenie-przeziebienia-u-doroslych-i-dzieci Data dostępu: 28.11.2016



Użytkownicy trafili tutaj szukając: kichanie prxy przeziebieniu

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji: