Hipoglikemia – jakie są objawy zbyt niskiego poziomu cukru?

Diabetes person doing glucose level blood test using glucometer mmol/l and small drop of blood from finger.
Mini monitor device shows 5.7 mmol/L isolated on a white background

© Depositphotos.com

Hipoglikemia (niedocukrzenie) to termin, którym określa się obniżone stężenie glukozy we krwi – zaburzeniu mogą (ale nie muszą) towarzyszyć objawy kliniczne, w tym: potliwość, drżenie rąk, kołatanie serca, osłabienie i problemy z koncentracją (1).

Hipoglikemia – nie tylko w cukrzycy

W leczeniu cukrzycy dużą wagę przykłada się do kontroli i normowania glikemii – to jedna z najważniejszych metod profilaktyki powikłań groźnej choroby. Nie wolno zapominać jednak, że optymalne wyrównywanie poziomu cukru we krwi wiąże się z pewnymi zagrożeniami – na plan pierwszy wysuwa się właśnie ryzyko rozwoju hipoglikemii, którą także zalicza się powikłań cukrzycy – i to najczęstszych (2). Niedocukrzenie może występować też w przebiegu innych chorób i stanów patologicznych, stwierdza się je np. u pacjentów po resekcji żołądka lub jelita cienkiego (3).

Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, o hipoglikemii można mówić, gdy stężenie glukozy we krwi jest mniejsze niż 70 mg/dl (3,9 mmol/l), bez względu na to, czy występują objawy kliniczne, czy też nie (2). Należy jednak pamiętać, że do 2013 roku stan hipoglikemii był diagnozowany wówczas gdy stężenie glukozy we krwi wynosiło poniżej 55 mg/dl (3).

Objawy kliniczne mogą pojawić się w przebiegu niedocukrzenia, choć u pewnej grupy osób dają o sobie znać dopiero wówczas, gdy glikemia osiąga niższe wartości lub gdy spadek poziomu cukru jest szybki, gwałtowny (2).

Niejedno oblicze hipoglikemii

Należy wspomnieć o tzw. nieświadomości hipoglikemii, kiedy pacjenci nie odczuwają bardzo niskich wartości glikemii, tj. niższych niż 70 mg/dl (2). Stan może wynikać z częstych i nawracających epizodów tego zaburzenia lub wiązać się z neuropatią autonomiczną, a więc z uszkodzeniem unerwienia narządów wewnętrznych, np. serca, przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego. Ten rodzaj patologii nerwów to zwykle rezultat nieprawidłowego wyrównania cukrzycy (4).

Wyróżnia się następujące typy hipoglikemii (2):
hipoglikemia lekka, na którą może zareagować sam pacjent, np. przyjmując posiłek węglowodanowy;
hipoglikemia ciężka – najczęściej może wymagać pomocy medycznej.

Jakie są objawy niedocukrzenia?

Objawy kliniczne hipoglikemii dzieli się na neurowegetatywne (adrenergiczne) i neuroglikopeniczne (2).

• Objawy neurowegetatywne

Objawy neurowegetatywne są charakterystyczne dla wczesnej fazy niedocukrzenia. Pacjenci w tym czasie odczuwają m.in. niepokój, podenerwowanie, osłabienie, wyższą potliwość. Czasem doskwiera im podwyższone ciśnienie tętnicze i obserwują poszerzenie źrenic. Symptomy adrenergiczne wynikają z uwalniania w organizmie hormonów będących antagonistami insuliny, głównie glukagonu i adrenaliny.

Gdy tylko zauważysz u siebie wspomniane objawy hipoglikemii, powinnaś zareagować, np. przyjąć węglowodany. Pamiętaj, że przewlekła cukrzyca może znacznie osłabić tego rodzaju dolegliwości, w pewnych przypadkach prowadzi nawet do ich zupełnego zaniku. To stan niebezpieczny, który czasem wywołuje ciężkie niedocukrzenie.

• Objawy neuroglikopeniczne

Objawy neuroglikopeniczne pojawiają się na skutek niewystarczających ilości glukozy w komórkach ośrodkowego układu nerwowego. Mózg, pozbawiony odpowiedniego zaopatrzenia w swój główny składnik odżywczy i energetyczny, zaczyna pracować w sposób nieprawidłowy. W efekcie występują problemy w kojarzeniu, zaburzenia orientacji i mowy, trudności w koordynacji ruchów, a także splątanie, amnezja, zaburzenia odruchów ścięgnistych, utrata przytomności, a nawet śpiączka.

Warto zaznaczyć, że są to dolegliwości typowe dla długotrwałych niedocukrzeń. Nawracające i utrzymujące się w czasie hipoglikemie mogą prowadzić do trwałych zmian w mózgu, negatywnie wpływać m.in. na zachowanie czy pamięć pacjenta.

Hipoglikemia – naucz się ją rozpoznawać!

Hipoglikemia to nic innego jak obniżenie stężenia glukozy we krwi. Niedocukrzenie jest stanem, który pojawia się tylko przejściowo lub nawraca w postaci epizodów – mogą mu towarzyszyć objawy kliniczne. Jeśli nauczysz się rozpoznawać charakterystyczne dolegliwości, masz szansę na szybką reakcję, która zapobiegnie pogłębianiu się groźnej hipoglikemii.

Bibliografia

  1. Katra B. Niedocukrzenie (hipoglikemia). http://www.mp.pl/cukrzyca/sytuacjeszczegolne/65984,niedocukrzenie-hipoglikemia Data dostępu: 24.10.2016
  2. Wilk U. Hipoglikemia – objawy i leczenie. http://www.mp.pl/insulinoterapia/powiklania_insulinoterapii/hipoglikemia/114932,hipoglikemia-objawy-i-leczenie Data dostępu: 24.10.2016
  3. Foltyn A. Hipoglikemia reaktywna. http://diabetologia.mp.pl/diagnostyka/121060,hipoglikemia-reaktywna Data dostępu: 24.10.2016
  4. Witek P, Katra B. Neuropatia cukrzycowa. http://www.mp.pl/cukrzyca/powiklania/66537,neuropatia-cukrzycowa Data dostępu: 24.10.2016

Opublikowane przez adamed expert. Data publikacji: